Οἱ Ἅγιοι Φιλήμων, Ἀρχιππος, Ὀνήσιμος καὶ Ἀπφία ἦταν μαθητὲς τοῦ Ἀποστόλου Παύλου (περὶ τὸ 54 μ.Χ.) καὶ τοὺς ἀναφέρει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στὴν πρὸς Φιλήμονα ἐπιστολή του.
Ὁ Φιλήμων καὶ ἡ σύζυγος τοῦ Ἀπφία ἦταν
χριστιανοὶ στὴν πόλη τῶν Κολοσσῶν, μὲ ἀνεπτυγμένο αἴσθημα φιλανθρωπίας.
Χρησιμοποιοῦσαν δὲ τὰ πλούτη τους μὲ προθυμία γιὰ τὴν ἀνακούφιση φτωχῶν, ἀσθενῶν
καὶ γιὰ τὴν ἀνάπτυξη τοῦ ἔργου τοῦ Χριστοῦ. Στὸ χριστιανισμὸ προσῆλθαν διὰ τοῦ Ἀποστόλου
Παύλου, ὅταν αὐτὸς εἶχε ἔλθει στὴν πόλη τους. Μάλιστα, γιὰ τὶς ἀγαθοεργίες τοῦ
Φιλήμονα γράφει συγκεκριμένα: «Χάριν ἔχομεν πολλὴν καὶ παράκλησιν ἐπὶ τὴν ἀγάπη
σου ὅτι τὰ σπλάγχνα τῶν ἁγίων ἀναπέπαυται διά σου, ἀδελφὲ» (Πρὸς Φιλήμονα, 7).
Δηλαδή, ἔχουμε πολλὴ χαρὰ καὶ παρηγοριὰ γιὰ τὴν ἀγάπη σου, διότι οἱ καρδιὲς τῶν
ἀδελφῶν χριστιανῶν ἔχουν βρεῖ ἀνάπαυση μὲ τὶς εὐεργεσίες καὶ ἀγαθοεργίες σου, ἀδελφέ.
Γιὰ τὸν Ἄρχιππο λέγεται ὅτι ἦταν συγγενής, ἴσως
καὶ γιὸς τοῦ Φιλήμονα καὶ τῆς Ἀπφίας. Ὁ Παῦλος, ἐπειδὴ ὁ Ἀρχιππος εἶχε μεγάλη ἀφοσίωση
στὴ διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου, στὴν πρὸς Φιλήμονα ἐπιστολὴ τοῦ τὸν ὀνομάζει
στρατιώτη.
Ὁ Ὀνήσιμος ἦταν ὑπηρέτης τοῦ Φιλήμονα, ἀπὸ τὸν
ὅποιο ἀπέδρασε καὶ πῆγε στὴ Ρώμη. Ἐκεῖ ἔπεσε στὰ δίχτυα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου,
ποὺ τὸν ἔστειλε πίσω στὸ Φιλήμονα, χριστιανὸ πλέον. Καὶ παρακαλεῖ τὸν Φιλήμονα
νὰ δεχθεῖ τὸν Ὀνήσιμο, ὄχι σὰν ὑπηρέτη, ἀλλὰ σὰν ἀδελφό.
Κατὰ τὴν παράδοση, ὅλοι μαρτύρησαν γιὰ τὴ
διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου.
Νὰ σημειώσουμε τέλος, ὅτι ὁ Ἀπόστολος Ὀνήσιμος
ἑορτάζεται χωριστὰ στὶς 15 Φεβρουαρίου καὶ ὁ Ἀπόστολος Ἀρχιππος ἑορτάζεται
χωριστὰ στὶς 19 Φεβρουαρίου. Σήμερα, ἑορτάζεται κυρίως ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος
Φιλήμων καὶ ἡ Ἀπφία.