ΣΑΛΠΙΣΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

    Στην ίδια Σκήτη της Αγίας Άννας, ο Μοναχός Προκόπιος από την Καλύβα «Είσοδια της Θεοτόκου» είχε μεγάλη επιθυμία να μάθει μουσικά, για να δοξολογεί κι αυτός το Θεό, όπως και οι άλλοι αδελφοί.Επειδή όμως ήταν λίγο παράφωνος αποφεύγανε οι Πατέρες να τον μάθουν μουσικά. O αδελφός Προκόπιος είχε λάβει ως χάρισμα από το Θεό να λέει ακατάπαυστα την ευχή το «Κύριε Ιησού Χριστέ υιέ του Θεού ελέησον με τον αμαρτωλό» και στο αριστερό του χέρι κρατούσε πάντα το κομβοσχοίνι του, το όποιο δεν αποχωριζόταν ποτέ. Μια μέρα, ήταν πολύ λυπημένος, που δεν μπορούσε να βρει κανένα για να τον μάθει μουσική και συλλογιζόμενος αυτό το πράγμα, από την πολύ του λύπη, είχε σταματήσει να λέει την ευχή. Ξαφνικά παρουσιάζεται μπροστά του ένας σεβάσμιος, αλλά άγνωστος σ’ αυτόν γέροντας ο όποιος του είπε: «Αδελφέ Προκόπιε, τι έχεις κι είσαι τόσο λυπημένος; τι σε απασχολεί; Ο Προκόπιος του απάντησε: «τι να έχω γέροντα, να, θέλω κι εγώ να μάθω λίγα μουσικά και δε βρίσκεται κανένας να με μάθει, για...

  Όταν δοξολογούμε τον Ύψιστο, ανορθωνόμαστε και θεραπευόμαστε. Όταν δοξολογούμε με την καρδιά μας, φυγαδεύουμε κάθε αδυνατότητα, ανημποριά και αδυναμία. Όταν δοξολογούμε τον Χριστό μας, είμαστε τω όντι χριστιανοί: χριστιανοί στο φρόνημα, στο ήθος, στον τρόπο, στην καρδιά. Όταν δοξολογούμε το όνομα του Κυρίου, ελκύουμε κάθε θεϊκή ευλογία στη ζωή και τον αγώνα μας. Όταν δοξολογούμε τον Θεό μας, η πόρτα του Παραδείσου ανοίγει αποκλειστικά για μας. Όταν δοξολογούμε τη θεία Χάρη, κάθε σβησμός, χαμός, πόνος, οδύνη και λύπη θανάτου, φυγαδεύεται με πάταγο από την ταπεινότητά μας. Όταν δοξολογούμε τον Κύριο και Θεό μας, μας βρίσκει αισθαντικά η θεία ζωή και βρίσκουμε μέσα σ’ αυτή κάθε πνευματική στήριξη, κάθε ανανέωση και κάθε δύναμη από τα δώματα τ’ ουρανού. ΠΗΓΗ

  Για τον αββά Ιωάννη τον Κολοβό διηγούνται το εξής περιστατικό: Κάποτε επισκέφθηκε ένα γέροντα, που εμόναζε σε μία σκήτη της Θηβαΐδος και κάθισε και αυτός εκεί στην έρημο. Ο αββάς αυτού του γέροντα πήρε μία μέρα ένα ξερό ξύλο και το έμπηξε στην γη και είπε στο γέροντα: -Θα το ποτίζεις κάθε μέρα με μία στάμνα νερό, μέχρι να καρποφορήσει. Το νερό βρισκόταν πολύ μακριά από το κελλί τους. Για να το μεταφέρει, έπρεπε να ξεκινήσει από βραδύς, για να επιστρέψει το πρωί. Ο γέροντας αν και ηλικιωμένος, αδύναμος από την άσκηση και την νηστεία δεν έφερε καμία αντίρρηση και πρόθυμα υπάκουσε στον γέροντά του, στον πνευματικό του καθοδηγητή. Και ω του θαύματος, μετά από τρία χρόνια το ξερό ξύλο φύτρωσε και έδωσε καρπούς, καρύδια. Ο αββάς του γέροντα πήρε τους καρπούς και τους έφερε στην εκκλησία λέγοντας στους αδελφούς: -Πάρτε και φάτε από τον καρπό της Υπακοής. ΠΗΓΗ

ΔΙΗΓΗΘΗΚΕ  ο αββάς Μακάριος ότι, περπατώντας κάποτε στην έρημο, βρήκε πεσμένο στο χώμα το κρανίο ενός νεκρού. και καθώς το σκούντησε με το φοινικένιο ραβδί του, άκουσε φωνή άπ’ αυτό. το ρώτησε: Ποιός είσαι συ; Εγώ, αποκρίθηκε το κρανίο, ήμουν αρχιερέας των ειδώλων και των ειδωλολατρών που έμεναν σ’ αυτόν τον τόπο. Κι εσύ είσαι ο πνευματοφόρος Μακάριος. Μάθε λοιπόν ότι οποιαδήποτε ώρα σπλαχνιστείς όσους βρίσκονται στην κόλαση και προσευχηθείς γι’ αυτούς, παρηγορούνται λίγο. Ποία είναι η παρηγοριά και ποία η κόλαση; ρώτησε ο γέροντας. Όσο απέχει ο ουρανός από τη γη, απάντησε το κρανίο, τόσο είναι το βάθος της φωτιάς που βρίσκεται από κάτω μας σ’ αυτή τη φωτιά είμαστε χωμένοι από τα πόδια μέχρι το κεφάλι μας. Και δεν μπορεί κανείς με το πρόσωπό του ν’ αντικρίσει το πρόσωπο του αλλού, γιατί οι ράχες μας είναι κολλημένες μεταξύ τους. Όταν λοιπόν προσεύχεσαι για μας, βλέπει λιγάκι ο ένας το πρόσωπο του αλλού. Αυτή είναι η παρηγοριά. Μόλις άκουσε αυτά ο γέροντας, αναστέναξε βα...

   Δυό καλόγεροι που πήγαιναν σε προσκύνημα , έφτασαν στο πέρασμα ενός ποταμού. Εκεί είδαν μια πολύ όμορφη κοπέλα , που αναρωτιόταν τι να κάμει , μιας που το ποτάμι ήταν βαθύ και δεν μπορούσε να το περάσει . Χωρίς πολλά πολλά , ο ένας από τους δύο καλόγερους , την πήρε στην πλάτη του και την πέρασε στην άλλη όχθη , όπου την άφησε στην στεριά στις όχθες του ποταμού . Ύστερα οι καλόγεροι συνέχισαν το δρόμο τους . Ο άλλος καλόγερος όμως , μετά από μια ώρα άρχισε να γκρινιάζει : ” Ασφαλώς δεν ήταν σωστό ν  ἀγγίξεις τη γυναίκα . Είναι αντίθετο προς τις εντολές Του Θεού να έρχεσαι σε στενή επαφή με γυναίκες . Πως μπορείς να κάνεις κάτι που είναι αντίθετο με τους κανόνες των μοναχών ; ” Ο καλόγερος που κουβάλησε τη γυναίκα , προχωρούσε σιωπηλός . Κάποια στιγμή όμως είπε : ” Εγώ κουβάλησα τη γυναίκα και την άφησα στην όχθη του ποταμού πριν από μια ώρα ! Για μένα τέλειωσε εκείνο το γεγονός … εσύ γιατί την κουβαλάς ακόμη ; ” … ΠΗΓΗ

  Όταν ο Πνευματικός Πάπα – Γαβριήλ είχε γυρίσει από τον κόσμο, στη Σκήτη αυτή, είχε βαρεία αρρωστήσει για θάνατο ο Μοναχός Κύριλλος Κουμιώτης από την Καλύβα «Ζωοδόχου Πηγής» και επειδή πλησίαζε η ώρα της έκδημιάς του, κάλεσε τον πνευματικό του να εξομολογηθεί το 1965 έτος. Ο Πνευματικός του Πάπα – Έφραιμ προσπάθησε να βοηθήσει τον πάσχοντα για να εξομολογηθεί, αλλά ο ασθενής έλεγε, πως στον αριστερό ωμό του είναι κολλημένο ένα χαρτί που γράφει, αλλά τι γράφει δεν μπορούσε να ειπεί. Πήγε κι άλλος Πνευματικός ο Πάπα Χαράλαμπος από τα γύρω ασκητικά Καλύβια, άλλα κι αυτός στάθηκε αδύνατο να βοηθήσει τον ψυχορραγούντα αδελφό Κύριλλο. Τότε ο κατά σάρκα αδελφός του Πάπα – Νεόφυτος κι εκείνος Πνευματικός, κάλεσε και τον γέροντα Πνευματικό Πάπα – Γαβριήλ Λευτεριώτη,, ο όποιος, μ’ όλη την αδελφική αγάπη, πήγε κοντά στον ασθενή και σαν έμπειρος Πνευματικός όταν του είπε για το χαρτί, ρώτησε το Μοναχό Κύριλλο να του πει τι ακριβώς βλέπει. Ο ασθενής είπε, πως στα δεξιά βλέπει δυ...

Μουστάκης Βασίλης   Ο Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης, στον βίο του Αγίου Γρηγορίου του Θαυματουργού, μας διηγείται το εξής διδακτικό γεγονός. Όταν ο μεγάλος εκείνος Πατέρας του γ' αιώνος ήταν επίσκοπος Νεοκαισαρείας, έλαβε κάποτε πρόσκληση από την Εκκλησία της πόλεως του Πόντου Κόμανα, που η επισκοπική της έδρα ήταν κενή, να πάει εκεί, για να βοηθήσει με το κύρος του και τη σοφία του στην εκλογή κατάλληλου ιεράρχη. Ο Γρηγόριος ανταποκρίθηκε με προθυμία, φθάνοντας στα Κόμανα, διεπίστωσε ότι οι εκεί πιστοί είχαν δίκιο που τον κάλεσαν. Γιατί, με την προσεκτική εξέταση που έκανε, είδε ότι κανείς από τους επιφανείς χριστιανούς των Κομάνων, που τα ονόματα τους πήγαιναν κι έρχονταν από στόμα σε στόμα σαν κατάλληλα για την πλήρωση της επισκοπικής έδρας, δεν ήταν άξιος να την καταλάβει. Όλοι είχαν, άλλος λιγώτερα κι άλλος περισσότερα, κάποια ελαττώματα, που σύμφωνα με τους κανόνες της Εκκλησίας δεν τους επέτρεπαν την άνοδο στον θρόνο, την εγκατάστασή τους, σαν εκπροσώπων του Κυρίου, όπως...

 Ένας ισχυρός βασιλιάς άκουσε για έναν άγιο ιερέα, πως έχει θεραπευτικές ικανότητες. Τον κάλεσε, λοιπόν, μήπως τον Βοηθήσει να αντιμετωπίσει τους δυνατούς πόνους στην σπονδυλική του στήλη. - Ο Θεός θα μας βοηθήσει, είπε ο άγιος άνθρωπος, όταν έφθασε. Προτείνω στην μεγαλειότητά Σας να εξομολογηθείτε τώρα. Γιατί η εξομολόγηση βοηθά τον άνθρωπο στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του, και προ παντός τον απαλλάσσει από πολλές ενοχές και τύψεις, συμφιλιώνοντας τον με το Θεό. Ο βασιλιάς, δυσαρεστημένος από μια τέτοια υποχρέωση, είπε: - Δεν θέλω να μιλήσω για τέτοια ζητήματα. Χρειάζομαι κάποιον που θα με θεραπεύσει χωρίς ερωτήσεις. Ο ιερέας έφυγε και επέστρεψε λίγο αργότερα, έχοντας μαζί του έναν άλλον άνθρωπο. - Εγώ πιστεύω πως ο λόγος και η αποκατάσταση της σχέσης μας με το Θεό μπορεί να μας ανακουφίσει από τον πόνο και να μας βοηθήσει -ενδεχομένως- να βρούμε τον σωστό δρόμο προς τη θεραπεία. Σεις. όμως, δεν θέλετε να συζητήσουμε· και έτσι δεν μπορώ να σας βοηθήσω. Να, όμ...

Ο... σκανδαλισμός της γερόντισσας!    Η θεία Λειτουργία της Κυριακής μόλις είχε τελειώσει. Η ατμόσφαιρα στον ναό ήταν διάχυτη από τη χάρη του Θεού. Η οσμή ευωδίας από το λιβάνι και το κερί είχαν διαποτίσει ακόμα και τους τοίχους. Κοντά στους ιστορημένους αγίους που σε αγκάλιαζαν από παντού, ένιωθες ότι κολυμπάς στο… μέλι. Μελωμένες πράγματι και οι αγιογραφίες. Ποιος ξέρει τι συνέβαινε στην πραγματικότητα, κι ένα μικρό παιδάκι στην αγκαλιά του πατέρα του που πάσχιζε να το φέρει κοντά στις εικόνες να τις φιλήσει, εκείνο ήθελε και να τις… γλείφει! Οι άγιοι σού χαμογελούσαν, ευχαριστημένοι που είδαν για μία ακόμη φορά να έχουν τελεστεί τα μυστήρια του Θεού. Οι άγγελοι κρατούσαν συγχορδία στη συστολή του ιερέα: μάζευαν κι αυτοί τα φτερά τους! Ο Κύριος εν χαρά μεγίστη· που προκλήθηκε να μοιράσει τον εαυτό Του στους κοινωνημένους πιστούς, οι οποίοι θα Τον μετέφεραν στα σπίτια τους και στην καθημερινότητά τους. Οι πιστοί, πλην ολίγων που είχαν κάποια επείγουσα εργασία, κ...

"Σε είδα... μοναχούλη!"    Η γερόντισσα με πολύ κόπο και αργά αργά, κρατώντας το μπαστουνάκι της, μπήκε στο εξομολογητάρι. Ο ιερέας τη βοήθησε να καθίσει, ενώ ένιωσε την ανάγκη να φιλήσει κι αυτός το χέρι της, όταν εκείνη με μεγάλη ευλάβεια φίλησε πρώτη το δικό του. «Τι κάνετε, κυρία Σοφία μου;», είπε ο ιερέας, ατενίζοντας με μεγάλο σεβασμό το αγαθό πρόσωπο, με τις πολλές ρυτίδες αλλά και με τα ολοφώτεινα μάτια. «Τα καταφέρατε να έρθετε». Ο ιερέας ήξερε πολύ καιρό τη γερόντισσα. Ήταν από τους ανθρώπους που στηρίζουν τον κόσμο με τις προσευχές τους – γι’ αυτούς που λένε οι άγιοι ότι προς χάρη τους μάλλον ο Θεός συνεχίζει να παρατείνει τον χρόνο και να δίνει ευκαιρίες μετανοίας - που κάνουν τον Θεό να χαίρεται γιατί υπάρχουν, που ομορφαίνουν τη γη που πατούν και τον αέρα που αναπνέουν. «Τα κατάφερα, γιε μου, πατέρα μου», είπε η γερόντισσα. «Δεν νιώθω καλά να έχει περάσει τόσος χρόνος χωρίς την ευχή, και να κοινωνώ έτσι, ανεξομολόγητη». «Μα, κυρία Σοφία μου, εσείς εξομολογ...

         Πριν μερικά χρόνια σε ένα χωριουδάκι σκαρφαλωμένο στα 1.300 μέτρα, ζούσε ο Πέτρος με τη μητέρα του. Ήταν φτωχός κι ορφανός, κι έτσι έπρεπε να βοηθάει όσο μπορούσε για να ζήσουν. Το καλοκαίρι κάθε πρωί ανέβαζε τις κατσίκες του χωριού ψηλά στα όμορφα δροσερά λιβάδια να βοσκήσουν. Εκεί πάνω χαιρόνταν ξένιαστα τη φύση και είχε μάθει να αγαπάει περισσότερο τον Θεό που τη δημιούργησε. Πόσο όμορφά τα είχε κάνει όλα, τα πανύψηλα έλατα και τα πολύχρωμα αγριολούλουδα. Το χειμώνα όταν το χιόνι σκέπαζε τα σπίτια και τις πλαγιές και τα ζώα έμεναν μέσα, ο Πέτρος έβρισκε τον καιρό να πάει στο σχολείο.Αγαπούσε τα γράμματα και διάβαζε πολύ για να φτάσει τα άλλα παιδιά. Ήταν υπάκουος κι ευγενικός με όλους και οι δάσκαλοι του φερόντουσαν με καλοσύνη. Μία μέρα,στο σχολείο του μικρού χωριού έφτασε ο επιθεωρητής. Μπήκε στην τάξη του Πέτρου. Ζήτησε από τα παιδιά να κάνουν ανάγνωση,τους ρώτησε ιστορία και αριθμητική και τέλος έφτασε και στα θρησκευτικά. -Πο...

  Ο επίσκοπος Κύρου Θεοδώρητος, ο όποιος έζησε τον Ε μ.Χ. αιώνα, διηγείται πως μια φορά τον επισκέφθηκε ένας μοναχός, που ερχόταν από πολύ μακριά. Τον έβαλε να ξεκουρασθή και να φάγη.  Όταν έτρωγε ο μοναχός, παρατήρησε ότι χρησιμοποιούσε μόνο το αριστερό του χέρι και ότι το δεξί του ήταν τυλιγμένο με ένα παλιοράσο.  Ο επίσκοπος τον ρώτησε, όχι από περιέργεια άλλα από ενδιαφέρον, γιατί είναι τυλιγμένο το χέρι του και μάλιστα με ένα παλιοράσο τριμμένο, ενώ εφαίνετο από την όλη του ενδυμασία ότι δεν ήταν μοναχός ρακένδυτος. Μάλιστα, θέλησε να το τραβήξει για να δη, όπως υποψιαζόταν, αν υπήρχε κάποια πληγή στο χέρι του μονάχου, αλλά αυτός δεν τον άφησε και το σκέπασε γρήγορα, διότι άρχισε να βγαίνει αφόρητη δυσοσμία.  Κι ο μοναχός διηγήθηκε τα έξης στον επίσκοπο:  – Σεβασμιότατε, εγώ είχα μια μητέρα πολύ όμορφη, πάγκαλη, η οποία, δυστυχώς, από πολύ νωρίς, αφ ότου χήρεψε, παρεσύρθη στον κακό δρόμο κι έγινε πόρνη. Λόγω δε της μεγάλης ωραιότατος που είχε, ...

  Στην ίδια Σκήτη της Αγίας Άννας, ο Μοναχός Προκόπιος από την Καλύβα «Είσοδια της Θεοτόκου» είχε μεγάλη επιθυμία να μάθει μουσικά, για να δοξολογεί κι αυτός το Θεό, όπως και οι άλλοι αδελφοί. Επειδή όμως ήταν λίγο παράφωνος αποφεύγανε οι Πατέρες να τον μάθουν μουσικά. Ο αδελφός Προκόπιος είχε χάρισμα από το Θεό λάβει να λέει ακατάπαυστα την ευχή το «Κύριε Ίησοϋ Χριστέ υιέ του Θεού ελέησον με τον αμαρτωλό» και στο αριστερό του χέρι κρατούσε πάντα το κομβοσχοίνι, το όποιο δεν αποχωριζόταν ποτέ. Μια μέρα, ήταν πολύ λυπημένος, που δεν μπορούσε να βρει κανένα για να τον μάθει μουσική και συλλογιζόμενος αυτό το πράγμα, από την πολύ του λύπη, είχε σταματήσει να λέει την ευχή. Ξαφνικά παρουσιάζεται μπροστά του ένας σεβάσμιος, αλλά άγνωστος σ’ αυτόν γέροντας ο όποιος του είπε: «Αδελφέ Προκόπιε, τι έχεις κι είσαι τόσο λυπημένος; τι σε απασχολεί; Ο Προκόπιος του απάντησε: «τι να έχω γέροντα, να, θέλω κι εγώ να μάθω λίγα μουσικά και δε βρίσκεται κανένας να με μάθει, γιατί μου λέ...

   Ο μακαριστός Αγιορείτης Γέροντας π. Γαβριήλ Διονυσιάτης σε ένα βιβλίο του αναφέρει τα εξής: Είναι βαρύ αμάρτημα η ιεροκατηγορία και ο χλευασμός των λειτουργών της Εκκλησίας μας. Κατά την μακρά περίοδο (70 χρόνια), που έζησα στον ευλογημένο αυτό τόπο, στο Άγιο Όρος, είδα πολλές τιμωρίες εξ αιτίας αυτής της αμαρτίας· είδα και σε ένα χειρόγραφο, στην βιβλιοθήκη της Μονής μας, την εξής διήγηση: «Σ' ένα χωριό ένας γέροντας ιερέας, ενώ ήταν σ' όλα τα άλλα καλός και ιδιαίτερα φιλακόλουθος, υπέπιπτε στο πάθος της μέθης.  Όταν έβγαινε από την Εκκλησία, παρασυρόταν από το πάθος του προς τα καφενεία. Εκεί, μετά από 23 ποτηράκια αλκοόλ, έχανε τον εαυτό του - ζαλιζόταν συναισθανόμενος όμως τη θέση του, σηκωνόταν και τρικλίζοντας έπαιρνε το δρόμο για το σπίτι του.  Σ' αυτόν το δρόμο, όμως, είχε ο αδελφός του κατάστημα. Και όταν τον έβλεπε να περνάει σε τέτοια κατάσταση, έβγαινε στην πόρτα του μαγαζιού του και όχι από λύπη, αλλά μάλλον από ευθιξία, τ...

  Είπε κάποιος από τους Γέροντες:  «Πάνω απ’ όλα έχουμε ανάγκη από την ταπεινοφροσύνη και να είμαστε έτοιμοι, σε κάθε λόγο που ακούμε, να λέμε “Συγχώρεσέ με”. Γιατί με την ταπεινοφροσύνη καταστρέφονται όλες οι παγίδες του εχθρού και αντιπάλου». Ας προσπαθήσουμε να καταλάβουμε ποιο είναι το βαθύτερο νόημα του λόγου του Γέροντα. Για ποιο λόγο λέει: «Πάνω απ’ όλα έχουμε ανάγκη από την ταπεινοφροσύνη» και δεν λέει: «Πάνω απ’ όλα έχουμε ανάγκη από την εγκράτεια»; Γιατί ο Απόστολος λέει: «Εκείνος που αγωνίζεται είναι εγκρατής σε όλα» (Α’ Κορ. 9:25). Ή, γιατί δεν λέει: «Πάνω απ’ όλα έχουμε ανάγκη από τον φόβο του Θεού»; Γιατί η αγία Γραφή λέει: «Αρχή της σοφίας είναι ο φόβος του Κυρίου» (Ψαλμ. 110:10) και ακόμα: «Με τον φόβο του Κυρίου καθένας φεύγει από το κακό» (Παροιμ. 15:27α). Γιατί δεν λέει: «Πάνω απ’ όλα έχουμε ανάγκη από την ελεημοσύνη ή την πίστη»; Γιατί λέει η αγία Γραφή: «Με την ελεημοσύνη και την πίστη καθαρίζονται οι αμαρτίες»  (Παροιμ. 15:27α).  Και ο Απόστολος...

Όποιος κυνηγάει την «ευχή» σαν το χρυσάφι και εκμεταλλεύεται και το λεπτό όλα τα υπερπηδά, τα δέχεται και τα υπομένει. Τότε ο Θεός και η Παναγία τον σκεπάζουν. Γερόντισσα Μακρίνα, Ι. Μ. Παναγίας Οδηγήτριας Πορταριάς Όταν αυξηθή η πνευματικότης, θα καταπολεμηθή και η υπνηλία. Γέροντας Αμφιλόχιος Μακρής Ὅταν ὑπάρχει ἡ ἀγάπη, δὲν λείπει κανένα στοιχεῖο τῆς πνευματικῆς ζωῆς ἀπὸ κεῖνον ποὺ τὴν ἔχει ἀποκτήσει, ἀλλὰ κατέχει ὅλόκληρη, πλήρη καὶ ἄρτια τὴν ἀρετή, ὅπως ἐπίσης, ὅταν αὐτὴ ἀπουσιάζει, ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἔρημος ἀπὸ ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ ἀγαθά. Ἅγ. Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Όσο ο άνθρωπος αγαπά το Θεό, τόσο έχει αγάπη και για τους ανθρώπους. Τους αγαπά σαν εικόνες Θεού, με σεβασμό, λεπτότητα και αγιασμό. Γέροντας Αμφιλόχιος Μακρής Η μεγαλύτερη αρρώστια είναι η υπερηφάνεια. Άγιος Παΐσιος Αγιορείτης Η μοναδική οδός που οδηγεί στον αγιασμό είναι η μετάνοια. Και η μετάνοια βιώνεται με την εργασία των εντολών του Θεού. Ο άνθρωπος που έχει υποδουλωθεί στην αμαρτία β...