ΣΑΛΠΙΣΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Ἰωὴλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας) «Ἐκάλεσεν αὐτοὺς» Στὸ σημερινὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα ὁ Χριστὸς προσκαλεῖ τοὺς τέσσερις πρώτους μαθητὲς νὰ Τὸν ἀκολουθήσουν, τὸν Πέτρο καὶ τὸν Ἀνδρέα ἀλλὰ καὶ τὸν Ἰάκωβο καὶ τὸν Ἰωάννη, τοὺς ἀδελφούς. Στὰ ἱερὰ Εὐαγγέλια δυὸ φορὲς φαίνεται νὰ καλεῖ ὁ Χριστὸς τοὺς μαθητὲς αὐτούς. Ἡ πρώτη κλήση ἦταν δοκιμαστική, ἐνῶ ἡ δεύτερη ὁριστικὴ καὶ γίνεται στὸ χρονικὸ διάστημα ποὺ ὁ Ἰωάννης ὁ Βαπτιστὴς εἶχε δολοφονηθεῖ ἀπὸ τὸν Ἡρώδη. Ἡ σημερινὴ κλήση ποὺ περιγράφεται στὸ ἀνάγνωσμα εἶναι ἡ δεύτερη, ποὺ ὅπως εἴπαμε εἶναι καὶ ἡ ὁριστική. Ἡ ποιότητα ζωῆς τῶν Ἀποστόλων Τί ἄνθρωποι ἦταν αὐτοὶ οἱ ψαράδες ποὺ κάλεσε ὁ Κύριος γιὰ νὰ γίνουν μαθητές του; Ἦταν ἄνθρωποι ταπεινοί, ἀγράμματοι καὶ ἀφανεῖς κοινωνικά. Δὲν ἀνῆκαν στὴν τάξη τῶν Φαρισσαίων καὶ τῶν νομικῶν. Ὁ Βασίλειος ὁ Σελευκείας παρατηρεῖ: «ζητώντας ὁ Κύριος ἀνθρώπους νὰ παιδεύσουν τὴν οἰκουμένη παρέβλεψε πόλεις, δήμους καὶ βασιλεῖες. Ἀπεστράφη τοὺς ἀνθρώπους τοῦ πλούτου, τοὺς ρ...

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας) «Εφανέρωσά σου το όνομα τοις ανθρώποις» Το όνομα εκφράζει την υπόληψη, τη φήμη, τη δόξα. «Και ευλογήσω σε και μεγαλυνώ το όνομά σου, και έση ευλογητός" (Γεν. 12,2), είπε ο Θεός στον Αβραάμ. Τον Επίσκοπο Περγάμου το Πνεύμα το Άγιο τον εγκωμιάζει λέγοντας πως «κρατείς το όνομά μου και ουκ ηρνήσω την πίστιν μου» (Αποκ. 2,13). Στον αγωνιστή ο Θεός θα του δώσει ψήφο που θα είναι γραμμένο όνομα «καινόν» (οπ. π. στιχ.17). Στην αρχιερατική προσευχή του Κυρίου ακούμε πως αποκάλυψε το όνομα του Πατέρα Του στους ανθρώπους, η λέγει: «εγνώρισα αυτοίς το όνομά σου και γνωρίσω» (Ιωάν. 17,26). Ποιό είναι το όνομα του Θεού; Ένας σύγχρονος θεολόγος γράφει πως μετά την Ανάσταση και την Πεντηκοστή το μυστήριο του Τριαδικού Θεού θα αποκαλυπτόταν πλήρως. Η αρχιερατική προσευχή είναι η ένθεος ανάπτυξη του δόγματος του Τραδικου θεού. Είναι η φανέρωση της ζωαρχικής Τριάδος. Η θεότητα έχει μία ουσία και τρία πρόσωπα, δηλ. το...

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας) «Τουτο δε είπεν περί του Πνεύματος»  Ο Χριστός την τελευταία ημέρα της εορτής της Σκηνοπηγίας έκανε την αποκάλυψη πως ο ίδιος είναι η πηγή της ζωής.Επειδή θα έφευγαν οι άνθρωποι για τον τόπο τους, τα λόγια του Χριστού ήταν γι’ αυτούς εφόδια σωτηρίας. Ο Κύριος είπε πως όποιος διψάει, να έλθει σ’ Αυτόν και ποτάμια ζωντανού νερού θα ρεύσουν από την κοιλιά του (Ιωάν. 7,38). Η λέξη «κοιλία» σημαίνει την καρδιά. Προφανώς το ύδωρ εδώ είναι η χάρη του Αγίου Πνεύματος. Ο Κύριος είναι αστείρευτη πηγή της χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Όταν το Άγιο Πνεύμα εγκατασταθεί στην καρδιά του ανθρώπου, αναβλύζει συνέχεια τα χαρίσματα και τις δωρεές Του. Το είπε άλλωστε και στη Σαμαρείτιδα· «το ύδωρ ο δώσω αυτώ γενήσεται εν αυτώ πηγή ύδατος αλλομένου εις ζωήν αιώνιον» (Ιωάν. 4,14), δηλ. το νερό που θα του δώσω, θα γίνει μία εσωτερική πηγή νερού που θα αναβλύζει την αιώνια ζωή. Ο Χριστός έγινε αιτία να λάβουμε το Άγιο Πνεύμα Ο...

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας) «Προσκυνήσουσι τω Πατρί εν πνεύματι και αληθείᾳ»  Υπήρχε μία διαμάχη μεταξύ Ιουδαίων και Σαμαρειτών. Δεν ήταν συγγενείς λαοί. Η Σαμάρεια ήταν εξ’ ολοκλήρου ξένη περιοχή με τον εθνικό βίο του Ισραήλ. Οι Σαμαρείτες πήραν το όνομά τους από το όρος Σομόρ. Τον αληθινό Θεό τον θεωρούσαν τοπικό θεό, ενώ παράλληλα πίστευαν και σε άλλους ειδωλολατρικούς θεούς. Οι Ισραηλίτες απέφευγαν με αποστροφή τους Σαμαρείτες και οι ραββινικές εντολές ήταν να μην έχουν οι Ιουδαίοι ουδεμία σχέση με τους κατοίκους της Σαμάρειας. Στην περιοχή αυτή σταμάτησε ο Χριστός να ξεκουρασθεί και πιο ειδικά στην πόλη Συχάρ κοντά στην πηγή του Ιακώβ. Στο χώρο έκανε διάλογο με μία γυναίκα Σαμαρείτιδα. Ο διάλογος του Χριστού με τη Σαμαρείτιδα Η Σαμαρείτιδα από τις ερωτήσεις και την έκπληξη που δοκίμασε από τα λόγια του Χριστού, φαίνεται πως ήταν μία απλοική γυναίκα, αγράμματη και αμαθής. Ακόμη φαίνεται πως δεν είχε και καλή βιοτή. Παρ’ όλα αυτά...

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας) «Ηγόρασαν αρώματα ίνα ελθούσαι αλείψωσιν αυτόν»    Το μυστήριο της θείας οικονομίας το υπηρέτησε ολόκληρη η κτίση. Όταν Εκείνος άπλωσε τα χέρια Του πάνω στο Σταυρό, η γη σείσθηκε, τα μνημεία άνοιξαν, οι νεκροί διαμαρτυρήθηκαν, ο εκατόνταρχος ομολόγησε, ο ήλιος σκοτίσθηκε, η Παναγία έκλαψε, ο Ιωσήφ κήδευσε και οι μυροφόρες γυναίκες «ηγόρασαν αρώματα ίνα ελθούσαι αλείψωσιν αυτόν" (Μαρκ. 16,1). Ενώ στην παλαιά εποχή η γυναίκα γινόταν διάκονος και αιτία της πτώσεώς μας στην αμαρτία, αντιθέτως σήμερα βλέπουμε στο ευαγγελικό ανάγνωσμα τις μυροφόρες γυναίκες να γίνονται ταχυδρόμοι της χαράς. Ο Ευθύμιος Ζιγαβηνός το σημειώνει: «Επειδή πάλαι γυνή γέγονε τω ανδρί διάκονος λύπης, νυν γυναίκες γίνονται τοις ανδράσι διάκονοι χαράς». Είχαν ανδρικό φρόνημα Πράγματι είχαν ανδρικό φρόνημα, γιατί την ώρα που οι μαθητές είχαν σκορπισθεί στα διάφορα σημεία της Ιερουσαλήμ και φοβόντουσαν να πλησιάσουν τον τάφο του Κυρίου ο...

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας) «Εφ’ όσον εποιήσατε ενί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων εμοί εποιήσατε»   Στις παραβολές που χρησιμοποιούσε ο Κύριος, έλεγε τη φράση ‹‹ωμοιώθη η βασιλεία των ουρανών›› (Ματθ. 22,2), δηλ. Παρομοιάζεται η βασιλεία των ουρανών με δέκα παρθένες, με πολύτιμο μαργαρίτη, με αγρό η με χαμένη δραχμή κ. α. Στο σημερινό όμως Ευαγγέλιο δεν ομιλεί παραβολικά, αλλά αποκαλύπτει μια κατάσταση πραγματική και δείχνει αποκαλυμμένο τον εαυτό Του, γι’ αυτό και λέγει ‹‹όταν έλθη ο υιός του ανθρώπου εν τη δόξη αυτού› (25,31), που σημαίνει πως η περικοπή εκφράζει πλήρως την αλήθεια για την τελική Κρίση των ανθρώπων. Το έλεος του Θεού και η ελεημοσύνη των ανθρώπων    Μία ιδιότητα του Θεού είναι το έλεός Του. Μας καταδιώκει συνεχώς το έλεος του Θεού. Επίσης ο άνθρωπος, ο πλασμένος κατ’ εικόνα του Θεού, έχει πολλά κοινά σημεία με το Δημιουργό του, αλλά κατ’ εξοχήν η ιδιότητα της ελεημοσύνης και της ευεργεσίας του πλησ...

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας) «Εγένετο εν τω υπάγειν αυτούς εκαθαρίσθησαν» Όλες οι διατάξεις της Παλαιάς Διαθήκης «τυπικά ην και συμβολικά και σκιώδη», δηλαδή ήταν συμβολικές και είχαν τη σημασία τους (Γρηγόριος ο Παλαμάς). Π.χ. η λέπρα ήταν αρρώστια φρικτή και αποτρόπαιη, γι’αυτό και διέταζε ο Μωσαικός νόμος όσοι έχουν προσβληθεί στην πόλη απ’ αυτήν να μην κατοικούν μέσα σ αὐτήν, όπως επίσης δεν επιτρεπόταν να πλησιάσει ένας υγιής τους λεπρούς. Το ίδιο συνέβαινε και με εκείνους που είχαν πυορροούσες πληγές η ακόμη και με τους νεκρούς. Προκειμένου να αποτινάξουν το μίασμα όσοι είχαν έλθει σε επαφή με όλους αυτούς, έπρεπε να υποστούν καθαρμούς η να κάνουν εξιλαστήριες θυσίες και προσευχές. Στο σημερινό Ευαγγέλιο βλέπουμε τον Κύριο να θεραπεύει δέκα λεπρούς και να τους αποδίδει υγιείς στο κοινωνικό σύνολο. Αυτό όμως μας δίνει την ευκαιρία να μιλήσουμε για την αρρώστια και τις αιτίες που την προκαλούν. Δεν είναι ο Θεός η αιτία των ασθενειών ...

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης καί Αλμωπίας) «Ακούσας δε ότι Ιωάννης παρεδόθη, ανεχώρησεν εις τήν Γαλιλαίαν»   Η συμπεριφορά του Χριστού απέναντι στους ανθρώπους δεν ήταν μονολιθική. Είχε μια ποικιλία εκδηλώσεων. Άλλωστε ο Χριστός ενσαρκώθηκε και φανερώθηκε στους ανθρώπους και έτσι αποκαλύφθηκε η σοφία του, με σκοπό «προτεθήναι την αυτού πολιτείαν εις μίμησιν», δηλαδή για να γίνει η ζωή του σε μας πρότυπο για μίμηση, παρατηρεί ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Ανάλογα με την κάθε περίπτωση που του παρουσιαζόταν, ενεργούσε. Όχι διπλωματικά και με ιδιοτέλεια, αλλά πάντοτε έχοντας ως γνώμονα τη σωτηρία του ανθρώπου. Άλλοτε μιλούσε ταπεινά για το πρόσωπό του κι άλλοτε απεκάλυπτε τη θεότητά του. Άλλοτε ερχόταν στα Ιεροσόλυμα και μιλούσε μπροστά σ’ όλο τον κόσμο για θέματα σοβαρότατα κι άλλοτε έφευγε και κρυβόταν στη Γαλιλαία για να αποφύγει το φθόνο των εχθρών του και τη...

Ἰωὴλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας) «Ἄνθρωπός τις ἐποίησε δεῖπνον μέγα»   Στὴν παραβολὴ αὐτὴ ποὺ ἀκούσαμε σήμερα, ὁ Θεὸς παρουσιάζεται μὲ τὴ μορφὴ ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ ἔχει ἑτοιμάσει ἕνα δεῖπνο γιὰ πολλλοὺς προσκεκλημένους. Ὁ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος μᾶς συμπληρώνει πὼς ὁ γάμος τοῦ παιδιοῦ του προκάλεσε τὸ δεῖπνο αὐτό. Ἐνῶ εἶχε καλέσει πολλούς, οἱ προσκεκλημένοι ἀρνήθηκαν τὴν πρόσκληση φέρνοντας διάφορες δικαιολογίες. Π.χ. Ἀγόρασαν κτήματα, ζῶα ἢ νυμφεύθηκαν κ. ἄ. Τότε ὁ οἰκοδεσπότης ἔφερε στὸ τραπέζι του ὄχι τοὺς ἐπώνυμους προσκεκλημένους, ἀλλὰ τὸν ἁπλὸ λαὸ ποὺ ἦταν στὶς πλατεῖες καὶ στὰ σοκάκια τῆς πόλεως, τοὺς χωλούς, τοὺς ἀναπήρους, τυφλοὺς καὶ πτωχούς, μέχρις ὅτου γέμισε τὸ σπίτι του. Μάλιστα εἶπε: «Οὐδεὶς τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων τῶν κεκλημένων γεύσεταί μου τοῦ δείπνου» (Λουκ. 14,24). Τὰ χαρακτηριστικά τοῦ δείπνου Μὲ τὴ λέξη «δεῖπνος» ἐννοοῦνται πολλά. Ὁ ἅγιος Θεοφύλακτος γράφει πὼς ὁ Κύριος ὀνόμαζε τὸ δεῖπνο μέγα, «ἐπειδὴ καὶ μέγα τὸ τῆς σωτηρ...

Ἰωὴλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας) «Ὁ δὲ ἀκούσας ταῦτα περίλυπος ἐγένετο» Ὁ ἄρχοντας ποὺ πλησίασε τὸ Χριστό, δὲν ἦταν ἄνθρωπος κακῶν διαθέσεων. Ἀντίθετα ἦταν καλοπροαίρετος, αὐστηρὸς τηρητὴς τῶν ἐντολῶν τοῦ Νόμου καὶ μάλιστα ἦταν καὶ τύπος ἀνθρώπου ποὺ εἶχε ἀνησυχίες γιὰ τὴ σωτηρία του. Ἤθελε νὰ κερδίσει τὴν εὔνοια τοῦ Χριστοῦ, γι’αὐτὸ καὶ ἐξ’ ἀρχῆς τὸν προσφωνεῖ κολακευτικά: «Διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω;» (Λουκ.18,18). Μάλιστα ὁ εὐαγγελιστὴς Μάρκος σημειώνει καὶ τὴ λεπτομέρεια πὼς τόλμησε μπροστὰ στὸ πλῆθος νὰ γονατίσει ἐνώπιον τοῦ Χριστοῦ καὶ μετὰ νὰ τοῦ κάνει τὴν ἐρώτηση (Μάρκ. 10,17). Ὁ Βίκτωρ, ὁ Πρεσβύτερος Ἀντιοχείας γράφει πὼς ὁ «νεανίσκος» (Ματθ. 19,20) δὲν ἦταν ὕπουλος, ἀλλὰ φιλάργυρος. Ἂς δοῦμε τὴν προσωπικότητά του.  Τὰ καλὰ στοιχεῖα τοῦ νεανίσκου Πρῶτα πρῶτα εἶχε τηρήσει τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὴ μικρή του ἡλικία. Βέβαια οἱ περισσότερες ἐντολὲς ποὺ εἶχε φυλάξει, εἶχαν ἀρνητικὸ χαρακτήρα, δηλ. δ...

Ἰωὴλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας) «Τί ποιήσω, ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τοὺς καρπούς μου;»    Ὁ Κύριος ἐξαιτίας μιᾶς ἐρωτήσεως κάποιου γιὰ κληρονομικὲς ὑποθέσεις μὲ τὸν ἀδελφό του εἶπε «ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστιν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ» (Λουκ. 12,15), δηλ. κι ἂν ἔχει κάποιος ἀφθονία, τὰ πλούτη του δὲν τοῦ δίνουν ζωή. Ἡ ἀνθρώπινη ζωὴ δὲ συμπαρεκτείνεται μὲ τὰ ἀνθρώπινα πλούτη. Στὴ συνέχεια γιὰ νὰ στηρίξει τὴ διαπίστωσή Του αὐτὴ ὁ Κύριος εἶπε τὴν παραβολὴ τοῦ ἄφρονος καὶ ἄπληστου πλουσίου. Ἂς δοῦμε τὰ σημεῖα τῆς ἀπληστίας του. Τὰ σημεῖα τῆς ἀπληστίας τοῦ πλουσίου.   Πρῶτα πρῶτα στὴν παραβολὴ φαίνεται ἡ εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ. Δὲν εὐφόρησε κάποιο χωράφι τοῦ πλουσίου, ἀλλὰ «ἡ χώρα» (ὅπ. π. στίχ. 16). Ὅλα τὰ κτήματά του τὴ χρονιὰ ἐκείνη ἦταν καρποφόρα. Μπροστὰ στὰ ἀναμενόμενα ἀγαθὰ ποὺ ἐπρόκειτο νὰ λάβει ὁ ἄπληστος ἐκεῖνος ἄνθρωπος, συμπεριφέρθηκε ἀνόητα. Καταλήφθηκε ἀπὸ ἄπληστους λογισμούς. Θέλοντας νὰ μαζέψει...

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας) «Εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· πορεύου καὶ σὺ ποίει ὁμοίως» Κατά τη διάρκεια της δημόσιας τριετούς δράσεως του Κυρίου, «λογοποιεί τινες αθυροστομείν ειωθότες» (άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας), δηλ. άνθρωποι κουτσομπόληδες που είχαν συνηθίσει να λέγουν αθυροστομίες, διέδιδαν εις βάρος Του τα ακόλουθα: Έλεγαν πως ο Χριστός περιφρονεί το Μωσαϊκό Νομό, «καινά δε αυτός εισφέρει διδάγματα», δηλ. καινούργια διδάγματα εισάγει στο βίο των ανθρώπων. Γι’ αυτό έρχεται ο σημερινός νομικός του Ευαγγελίου και προσπαθεί να παρασύρει τον Ιησού σε κάποια συζήτηση, από την οποία θα επιτύγχανε δύο πράγματα, θα έκανε το Χριστό να ομολογήσει πως ο Νόμος του Μωυσή είναι παρωχημένος, ενώ ο υποτιθέμενος δικός Του είναι σωστός. Αγνοούσε πως ο νομοθέτης και της Παλαιάς και της Καινής είναι ο ίδιος ο Χριστός. Ας παρακολουθήσουμε, λοιπόν, τη συνετή συμπεριφορά του Κυρίου απέναντι στο νομικό. Η αντιμετώπιση του νομικού Είναι φανερό από τη ...

Ἰωὴλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας)  «Ε ἶ πεν ο ὖ ν α ὐ τ ῷ ὁ Ἰ ησο ῦ ς· πορεύου κα ὶ σ ὺ ποίει ὁ μοίως»   Κατὰ τ ὴ διάρκεια τ ῆ ς δημόσιας τριετο ῦ ς δράσεως το ῦ Κυρίου, «λογοποιεί τινες ἀ θυροστομε ῖ ν ε ἰ ωθότες» ( ἅ γιος Κύριλλος Ἀ λεξανδρείας), δηλ. ἄ νθρωποι κουτσομπόληδες πο ὺ ε ἶ χαν συνηθίσει ν ὰ λέγουν ἀ θυροστομίες, διέδιδαν ε ἰ ς βάρος Του τ ὰ ἀ κόλουθα: Ἔ λεγαν π ὼ ς ὁ Χριστ ὸ ς περιφρονε ῖ τ ὸ Μωσαϊκ ὸ Νομό, «καιν ὰ δ ὲ α ὐ τ ὸ ς ε ἰ σφέρει διδάγματα», δηλ. καινούργια διδάγματα ε ἰ σάγει στ ὸ βίο τ ῶ ν ἀ νθρώπων. Γι’ α ὐ τ ὸ ἔ ρχεται ὁ σημεριν ὸ ς νομικός το ῦ Ε ὐ αγγελίου κα ὶ προσπαθε ῖ ν ὰ παρασύρει τ ὸ ν Ἰ ησο ῦ σ ὲ κάποια συζήτηση, ἀ π ὸ τ ὴ ν ὁ ποία θ ὰ ἐ πιτύγχανε δύο πράγματα, θ ὰ ἔ κανε τ ὸ Χριστ ὸ ν ὰ ὁ μολογήσει π ὼ ς ὁ Νόμος το ῦ Μωυσ ῆ ε ἶ ναι παρωχημένος, ἐ ν ῶ ὁ ὑ ποτιθέμενος δικός Του ε ἶ ναι σωστός. Ἀ γνοο ῦ σε π ὼ ς ὁ νομοθέτης κα ὶ τ ῆ ς Παλαι ᾶ ς κα ὶ τ ῆ ς Καιν ῆ ς ...