ΣΑΛΠΙΣΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Του πρωτοπρεσβυτέρου Αλεξάνδρου Σμέμαν  (1921-1983) Στο τέλος σχεδόν του λειτουργικού έτους, τον Αύγουστο, έχουμε τη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Χριστού. Αυτή, είναι ακόμα μία, από τις μεγάλες γιορτές. Δυστυχώς, όμως, επειδή συνήθως πέφτει καθημερινή, δεν τη γιορτάζουν πολλοί άνθρωποι. Όμως για την κατανόηση της Ορθόδοξης πίστης έχει μία μοναδική σημασία. Ο Χριστός πήρε τους μαθητές Του στο όρος και εκεί το πρόσωπό Του φάνηκε να αστράφτει. Τα ενδύματά Του φάνηκαν λευκά σαν το χιόνι και ένας από τους μαθητές είπε: «Κύριε καλά είναι να μείνουμε εδώ».  Αυτή ήταν η εκπλήρωση όλων των ανθρωπίνων επιθυμιών, η στιγμή της υπέρτατης ευτυχίας. Διότι τίποτε σ’ αυτό τον κόσμο δεν μπορεί να μας ικανοποιήσει εκτός από το Θεό, τη δόξα Του, το φως Του, την αλήθειά Του, τη Βασιλεία Του. Ο Χριστιανισμός είναι για τη χαρά· αυτό είναι το νόημα της Μεταμορφώσεως. Δεν είναι ένα βιβλίο συνταγών: τη Δευτέρα κάνε αυτό, την Τρίτη εκείνο. Ο Θεός δεν μας έδωσε ένα σύνολο από συνταγές και...

ANTHONY BLOOM (ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΟΥΡΟΖ 1914-2003) Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος Υπάρχουν στη ζωή μας ευλογημένες η τραγικές στιγμές, όπου μπορούμε να δούμε ένα πρόσωπο να μας αποκαλύπτεται μέσα από ένα φως που το χαρακτηρίζει ένα βάθος, μία υπέροχη υπερκόσμια ομορφιά που δεν είχαμε πριν υποψιαστεί. Τούτο συμβαίνει όταν τα μάτια της ψυχής μας είναι ανοιχτά, σε μια στιγμή που η καρδιά μας είναι αγνή· γιατί δεν είναι μόνο τον ίδιο τον Θεό που θα αντικρύσει αυτός που έχει αγνή καρδιά· είναι επίσης και η Θεϊκή εικόνα, το φως που θα λάμπει στο σκοτάδι της ανθρώπινης ψυχής, της ζωής που μπορούμε να διακρίνουμε όταν η καρδιά μας ησυχάζει, γίνεται αγνή και διάφανη. Αλλά υπάρχουν άλλες στιγμές, όπου μπορούμε να δούμε ένα πρόσωπο που νομίζαμε ότι πάντα το γνωρίζαμε, μέσα σ’ ένα φως που είναι μία αποκάλυψη. Αυτό συμβαίνει όταν κάποιος λάμπει από χαρά, από αγάπη μέσα από μια αίσθηση λατρείας και ευλάβειας. Συμβαίνει επίσης όταν ένα πρόσωπο βιώνε...

  Ένα ευλαβικό προσκύνημα στην Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού Όρος Θαβώρ στα Ιεροσόλυμα!

Γ. Σκαλτσή. Καθηγητοῦ Α.Π.Θ. -Ἀπόσπασμα     …. Η ΕΥΛΟΓΙΑ των σταφυλιών κατά τη Μεταμόρφωση κατανοείται μέσα από τις θεολογικές, ανθρωπολογικές και κοσμολογικές διαστάσεις της εορτής αυτής.  Ο Κύριος «ημέρας  εξ» η «ωσεί ημέρας οκτώ», μετά την πρόρρηση του Πάθους Του,«εις όρος υψηλόν… μετεμορφώθη έμπροσθεν αυτών (Πέτρου,  Ιακώβου και  Ιωάννου), και έλαμψε το πρόσωπον αυτού ως ο ήλιος,τα δε ιμάτια αυτού εγένετο λευκά ως το φως».     Αυτός είναι ο Δημιουργός του κόσμου,αλλά και ο κυρίαρχος των εσχάτων. Αυτός είναι η άμπελος «εν ουρανοίς μεν έχουσα την ρίζαν, επί γης δε τα κλήματα·άμπελος κλαδευομένη το σώμα, αλλ  οὐ  την ρίζαν· άμπελος μετά τρίτην ημέραν  του κλαδευθήναι βλαστάνουσα τον βότρυν της αναστάσεως». Είναι φυσικό, λοιπόν, με τη Μεταμόρφωση του Κυρίου να φωτίζεται και να δοξάζεται ολόκληρος ο κόσμος.     Η κτίση  φαιδρύνεται και αποκτά τη λαμπρότητα που είχε κατά το χρόνοτής δημιουργίας. Γι ...

Στην κορυφή του Άθω για την Αγρυπνία της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. 18 Αυγούστου 2014: Από την Ουρανούπολη στην κορυφή του Άθω, για την αγρυπνία της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.

Του θεολόγου Βασιλείου Σκιαδά   Οι άγιοι Πατέρες καθόρισαν να γιορτάζεται ή μεγάλη δεσποτική γιορτή της Θείας Μεταμορφώσεως την 6η Αυγούστου, δηλαδή σαράντα ήμερες πριν από την Ύ­ψωση του Τιμίου Σταυροϋ. Έκριναν αναγκαία τη μετάθεση της γιορτής, γιατί δεν ταίριαζε ό πανηγυρικός της χαρακτήρας με την πένθιμη περίοδο της Μ. Τεσσαρακοστής, στη διάρκεια της οποίας είχε γίνει. Κι έγινε τότε για να προετοιμάσει τους Α­ποστόλους για τη δοκιμασία του Θείου Πάθους, αλλά καί για να επιβεβαιώσει κατά κάποιον τρόπο την προαιώνια δόξα Του. Η ΘΕΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ Ό Θεάνθρωπος Χριστός δεν έλαβε κατά τη Θεία Μετα­μόρφωση κάτι πού δεν είχε. Αντίθετα, οι Απόστολοι ξέφυγαν για λίγο από τα δεσμά του χρόνου καί του χώρου καί γεύτηκαν την πραγματικότητα της θείας δόξας, «καθώς ήδύναντο». «Το φως της Θείας Μεταμορφώσεως», γράφει ό άγιος Γρηγόριος ό Παλαμάς, «αν καί έγινε ορατό με τα σωματικά μάτια για λίγο χρόνο πάνω στη μικρή κορυφή ενός όρους, δε δημιουργείται, ούτε φθείρετα...

  Αὐτό τό ὑπερφυές γεγονός τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ Παρακλήτου περιγράφουν τά τρία θαυμάσια τροπάρια τῶν αἴνων καί τοῦ ἑσπερινοῦ τοῦ δ´ ἤχου. Αὐτό τό Πνεῦμα ἐγκωμιάζουν καί αὐτοῦ τήν χάρι ἐπικαλοῦνται μαζί μέ τό δοξαστικό τοῦ πλ. β´ ἤχου. “Παράδοξα σήμερον εἶδον τά ἔθνη πάντα ἐν πόλει Δαυίδ, ὅτε τό Πνεῦμα κατῆλθε τό ἅγιον ἐν πυρίναις γλώσσαις, καθώς ὁ θεηγόρος Λουκᾶς ἀπεφθέγξατο. Φησί γάρ· Συνηγμένων τῶν μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ, ἐγένετο ἤχος, καθάπερ φερομένης βιαίας πνοῆς, καί ἐπλήρωσε τόν οἶκον, οὗ ἦσαν καθήμενοι· καί πάντες ἤρξαντο φθέγγεσθαι ξένοις ρήμασι, ξένοις δόγμασι, ξένοις διδάγμασι τῆς ἁγίας Τριάδος”. “Τό Πνεῦμα τό ἅγιον, ἦν μέν ἀεί καί ἔστι καί ἔσται οὔτε ἀρξάμενον οὔτε παυσόμενον, ἀλλ᾿ ἀεί Πατρί καί Υἱῷ συντεταγμένον καί συναριθμούμενον. Ζωή καί ζωοποιοῦν· φῶς καί φωτός χορηγόν· αὐτάγαθον καί πηγή ἀγαθότητος· δι᾿ οὗ Πατήρ γνωρίζεται καί Υἱός δοξάζεται καί παρά πάντων γινώσκεται, μία δύναμις, μία σ...

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας) «Τουτο δε είπεν περί του Πνεύματος»  Ο Χριστός την τελευταία ημέρα της εορτής της Σκηνοπηγίας έκανε την αποκάλυψη πως ο ίδιος είναι η πηγή της ζωής.Επειδή θα έφευγαν οι άνθρωποι για τον τόπο τους, τα λόγια του Χριστού ήταν γι’ αυτούς εφόδια σωτηρίας. Ο Κύριος είπε πως όποιος διψάει, να έλθει σ’ Αυτόν και ποτάμια ζωντανού νερού θα ρεύσουν από την κοιλιά του (Ιωάν. 7,38). Η λέξη «κοιλία» σημαίνει την καρδιά. Προφανώς το ύδωρ εδώ είναι η χάρη του Αγίου Πνεύματος. Ο Κύριος είναι αστείρευτη πηγή της χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Όταν το Άγιο Πνεύμα εγκατασταθεί στην καρδιά του ανθρώπου, αναβλύζει συνέχεια τα χαρίσματα και τις δωρεές Του. Το είπε άλλωστε και στη Σαμαρείτιδα· «το ύδωρ ο δώσω αυτώ γενήσεται εν αυτώ πηγή ύδατος αλλομένου εις ζωήν αιώνιον» (Ιωάν. 4,14), δηλ. το νερό που θα του δώσω, θα γίνει μία εσωτερική πηγή νερού που θα αναβλύζει την αιώνια ζωή. Ο Χριστός έγινε αιτία να λάβουμε το Άγιο Πνεύμα Ο...

Ο λαός λοιπόν του Θεού, η  Εκκλησία εορτάζει κατά την Πεντηκοστή την γέννησί της. Την γενέθλιο ημέρα της, αλλά και αυτό το μυστήριο της ιδίας της ζωής της. Γιατί η  Εκκλησία του Χριστού δεν έζησε το μυστήριο της Πεντηκοστής σε μία στιγμή χρόνου κατά το μακάριο εκείνο έτος και την ιστορική εκείνη ημέρα, που “επλήσθησαν” οι μαθηταί “Πνεύματος αγίου”.  Αλλά το ζη καθημερινώς, διαρκώς, σε κάθε στιγμή χρόνου, από την ημέρα εκείνη την γενέθλιο μέχρι της συντελείας του αιώνος. Γιατί το Πνεύμα το άγιον ήλθε τότε και έκτοτε μένει και θα μένη εις τον αιώνα στον κόσμο για να συγκροτή την  Εκκλησία. Πνεύμα και  Εκκλησία είναι αδιασπάστως ηνωμένα. Το άγιον Πνεύμα είναι η ψυχή, η ζωή, η ύπαρξις της  Εκκλησίας, της εν αγίω Πνεύματι καινής ζωής. Σ  αὐτό οφείλεται η ενότης, η αγιότης, η καθολικότης της  Εκκλησίας.  Από αυτό πηγάζουν τα χαρίσματα, οι θεσμοί, η πίστις και η θεολογία της  Εκκλησίας. Την βιαία Του πνοή και την πυρίμορφο δρόσο Του αισθάν...

  Το Πνεύμα κατέρχεται στον κόσμο, αλλά το Πρόσωπό του κρύβεται σ' αυτήν ακόμη την επιφάνειά Του. Δε φανερώνεται παρά μόνο στις δωρεές και τα χαρίσματά Του. Το μεγάλο μυστήριο Το καλύπτει. Οι εικόνες Του στην Αγία Γραφή είναι ακαθόριστες και φευγαλέες: πνοή, πυρ, μύρο, χρίσμα, περιστερά, φλεγόμενη βάτος. Ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος λέει: «Ελθέ το περιπόθητον Όνομα και θρυλούμενον, λαληθήναι δε παρ' ημών, όπερ ης, ή γνωσθήναι, οποίος ή ποταπός, όλως ημίν ανεπίδεκτον».Τότε στα Θεοφάνεια κατέρχεται από τον ουρανό εν είδει Περιστεράς και αναπαύεται πάνω στον Ιησού. Στις φανερώσεις Του, είναι μία κίνηση «προς τον Ιησού» με σκοπό να τον κάνη ορατό και φανερό. Η παρουσία Του κρύβεται εν τω Υιώ, όπως και η πνοή και η φωνή που σβύνουν μπροστά στο λόγο που κάνουν ν' ακουστή. Αν ο Υιός είναι η εικόνα του Πατρός και το Άγιο Πνεύμα η εικόνα του Υιού, το Πνεύμα, λένε οι Πατέρες, είναι το μόνο που δεν έχει την εικόνα Του σ' ένα άλλο Πρόσωπο, είναι ουσιαστικά μυστηριώδες. Στα Θεοφάν...

“Πεντηκοστήν εορτάζομεν   και Πνεύματος επιδημίαν και προθεσμίαν επαγγελίας και ελπίδος συμπλήρωσιν· και το μυστήριον όσον;  Ως μέγα τε και σεβάσμιον. Διο βοώμέν σοι· Δημιουργέ του παντός, Κύριε, δόξα σοι”. Αυτόν τον θαυμάσιο ύμνο θέτει η  Εκκλησία μας σαν προπύλαιο στην εορτή της Πεντηκοστής. Και σ  αὐτόν ανακεφαλαιώνει το “μέγα και σεβάσμιον” μυστήριον, το οποίον πανηγυρίζει: Την συμπλήρωσι της ελπίδος, την προθεσμία της επαγγελίας, την επιδημία του Πνεύματος του αγίου. Γιατί πράγματι το εορταζόμενο γεγονός, η επιφοίτησις του αγίου Πνεύματος στους αποστόλους του Χριστού, αποτελεί το τέλος και το επιστέγασμα όλου του έργου της σωτηρίας.  Ολο το έργο του Χριστού, η έλευσις, η διδασκαλία, το πάθος, η ανάστασις, η ανάληψις απέβλεπαν σ  αὐτό· στην έλευση του αγίου Πνεύματος στον κόσμο, στην νέα δημιουργία.  Ακριβῶς για το λόγο αυτό στο τροπάριο που ακούσαμε και σε όλη την υμνογραφία της Πεντηκοστής ανυμνείται ο δημιουργός του παν...

  Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς Διάβασες στο Ευαγγέλιο τους λόγους του Χριστού: «Πάσα αμαρτία και βλασφημία αφεθήσεται τοις ανθρώποις, η δε του Πνεύματος βλασφημία ουκ αφεθήσεται τοις ανθρώποις… ούτε εν τω νυν αιώνι ούτε εν τω μέλλοντι» (Ματθ.12,31-32). Και ρωτάς τι σημαίνει βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος; Είναι η βλασφημία κατά της αλήθειας και της ζωής, που προέρχονται από το Άγιο Πνεύμα του Θεού. Ο άπιστος που μισεί και διώκει την αλήθεια του Θεού, βλασφημεί κατά του Αγίου Πνεύματος. Ο αυτόχειρας που μισεί και αφαιρεί τη ζωή του, βλασφημεί κατά του Αγίου Πνεύματος. Εφόσον το Άγιο Πνεύμα αποκαλείται και Πνεύμα της Αληθείας και της ζωής. Στο ευαγγέλιο του Ιωάννη γράφεται ότι ο Χριστός τρεις φορές επικαλέσθηκε το Άγιο Πνεύμα με τη σημασία του Πνεύματος της Αληθείας: «Ο δε παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιον ο πέμψει ο πατήρ εν τω ονόματί μου, εκείνος υμάς διδάξει πάντα και υπομνήσει υμάς πάντα α είπον υμίν…» (Ιωαν. 14, 26) -«όταν δε έλθη ο παράκλητος ον εγώ πέμψω υμίν παρά του πατρός,...

Κάλλιστος Γουέαρ (Επίσκοπος Διοκλείας) ...  Η ενότητα μεταξύ του Χριστού και της Εκκλησίας Του πραγματώνεται, πάνω απ  ὅλα, μέσω των μυστηρίων. Στο Βάπτισμα ο νέος χριστιανός θάπτεται και ανίσταται με τον Χριστό. Στην Ευχαριστία τα μέλη του Σώματος του Χριστού λαμβάνουν το Σώμα Του μέσω των μυστηρίων. Η Ευχαριστία, ενώνοντας τα μέλη της Εκκλησίας με τον Χριστό, τα ενώνει ταυτόχρονα μεταξύ τους: «ότι εις άρτος, εν σώμα οι πολλοί εσμέν· οι γαρ πάντες εκ του ενός άρτου μετέχομεν» (Α´ Κορ. 10, 17). Η Ευχαριστία δημιουργεί την ενότητα της Εκκλησίας. Η Εκκλησία (όπως την είδε ο αγ. Ιγνάτιος) είναι μία Ευχαριστιακή κοινωνία, ένας μυστηριακός οργανισμός που σαρκώνεται όπου τελείται η Ευχαριστία. Δεν είναι συμπτωματικό ότι ο όρος «Σώμα Χριστού» σημαίνει την Εκκλησία και το μυστήριο. Και πως η φράση sommunio sanctrorum στο Αποστολικό Σύμβολο σημαίνει ουσιαστικά «κοινωνία των αγίων» και «κοινωνία των μυστηρίων». Πρέπει να θεωρούμε πρωταρχικά την Εκκλησία ως μυστήριο. Η εξωτερικ...

Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς Ποιός είναι ο Θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός; Ποιός είναι σε Αυτόν ο Θεός και ποιός ο άνθρωπος; Πως γνωρίζεται ο Θεός στον Θεάνθρωπο και πως ο άνθρωπος; Τι εδώρησε σε μας τους ανθρώπους ο Θεός εν τω Θεανθρώπω; Όλα αυτά τα φανερώνει σε μας το Πνεύμα το Άγιον, το «Πνεύμα της αληθείας». Μας αποκαλύπτει δηλαδή όλη την αλήθεια για Αυτόν, για τον Θεό εν Αυτώ και για τον άνθρωπο και για το τι χάρισε σ’ εμάς μ’ όλα αυτά. Αυτό επίσης απείρως ξεπερνά κάθε τι που οι ανθρώπινοι οφθαλμοί είδαν και τοις ωσίν αυτών ηκούσθη και η καρδία αυτών κάποτε αισθάνθηκε.  Με την ένσαρκη ζωή του στη γη ο Θεάνθρωπος εγκαθίδρυσε το Θεανθρώπινό του Σώμα, την Εκκλησία, και με αυτήν προετοιμάζει τον γήινο κόσμο για την έλευση και τη ζωή και τη δραστηριότητα του Αγίου Πνεύματος στο Σώμα της Εκκλησίας, ως ψυχής Αυτού του Σώματος.   Την ημέρα της Πεντηκοστής το Άγιο Πνεύμα κατήλθε εξ ουρανού στο Θεανθρώπινο σώμα της Εκκλησίας και για πάντα παρέμεινε σε Αυτό σαν Παν-Ζωοποι...

Κάλλιστος Γουέαρ (Επίσκοπος Διοκλείας)  Ο Ορθόδοξος έχει πλήρη συνείδηση πως ανήκει σε μία κοινότητα. «Γνωρίζουμε πως όποιος από μας πέσει», έγραφε ο Χομιάκωφ, «πέφτει μόνος του, κανείς όμως δεν σώζεται από μόνος του. Σώζεται ως μέλος της Εκκλησίας, μαζί με όλα τα άλλα μέλη της». Είναι όμως σίγουρο πως η Ορθόδοξη Εκκλησιολογία είναι πνευματική και μυστική υπό την έννοια πως η Ορθόδοξη θεολογία ποτέ δεν ασχολείται με την επίγεια πλευρά της Εκκλησίας μεμονωμένα, αλλά θεωρεί πάντοτε την Εκκλησία «εν Χριστώ και αγίω Πνεύματι». Ολόκληρη η Ορθόδοξη Εκκλησιολογία έχει ως αφετηρία την ιδιαίτερη σχέση που υφίσταται μεταξύ Εκκλησίας και Θεού. Τρεις φάσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ν  ἀποδώσουν αυτή τη σχέση: η Εκκλησία είναι: α) εικόνα της αγίας Τριάδας, β) Σώμα Χριστού και γ) μια συνεχής Πεντηκοστή. Η Ορθόδοξη Εκκλησιολογία είναι Τριαδική, Χριστολογική και «Πνευματολογική». α) Εικόνα της αγίας Τριάδας. Όπως ακριβώς κάθε πρόσωπο έχει δημιουργηθεί κατ  εἰκόν...

Τῷ Σωτῆρι Θεῷ .Εκλογή εκ των καταβασιών της Αναλήψεως . Κωνσταντίνος Μαφίδης Από τη συναυλία του Βυζαντινού Χορού "Τρόπος" Πολίτες Μελουργοί στο μέγαρο μουσικής 18 Μαϊου 2009. «Τῷ Σωτῆρι Θεῷ, τῷ ἐν θαλάσσῃ λαόν, ποσὶν ἀβρόχοις ὁδηγήσαντι, καὶ Φαραὼ πανστρατιᾷ καταποντίσαντι, αὐτῷ μόνῳ ᾄσωμεν· ὅτι δεδόξασται» «Ὀρθρίζοντες βοῶμέν σοι Κύριε· Σῶσον ἡμᾶς· σὺ γὰρ εἶ Θεὸς ἡμῶν, ἐκτός σου ἄλλον οὐκ οἴδαμεν». «Σὲ τὴν ὑπὲρ νοῦν, καὶ λόγον Μητέρα Θεοῦ, τὴν ἐν χρόνῳ τὸν ἄχρονον ἀφράστως κυήσασαν, οἱ πιστοὶ ὁμοφρόνως μεγαλύνομεν».

« Βλέπετε αυτή τη κοινή για μάς εορτή και ευφροσύνη, τήν οποία ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός εχάρισε με τήν ανάσταση και ανάληψή του στούς πιστούς; Επήγασε από θλίψη. Βλέπετε αυτή τη ζωή, μάλλον δε την αθανασία; Επιφάνηκε σε μας από θάνατο. Βλέπετε το ουράνιο ύψος, στο οποίο ανέβηκε κατά την ανύψωσή του ο Κύριος και την υπερδεδοξασμένη δόξα που δοξάσθηκε κατά σάρκα; Το πέτυχε με τη ταπείνωση και την αδοξία. Όπως λέγει ο απόστολος γι' αυτόν, «εταπείνωσε τον εαυτό του γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, και μάλιστα σταυρικού θανάτου, γι' αυτό κι' ο Θεός τον υπερύψωσε και του χάρισε όνομα ανώτερο από κάθε όνομα, ώστε στο όνομα του Ιησού να καμφθεί κάθε γόνατο επουρανίων και επιγείων και καταχθονίων και να διακηρύξει κάθε γλώσσα ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Κύριος σε δόξα Θεού Πατρός».(Φιλιπ. 2: 8...