ΣΑΛΠΙΣΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

  Εκείνος που πιστεύει στον Κύριο φοβάται την κόλαση· όποιος φοβάται την κόλαση εγκρατεύεται από τα πάθη· αυτός που εγκρατεύεται από τα πάθη υπομένει τις θλίψεις· αυτός που υπομένει τις θλίψεις θα αποκτήσει την ελπίδα στον Θεό· η ελπίδα στον Θεό χωρίζει τον νου από κάθε εμπαθή προσκόλληση στα γήινα· και όταν χωριστεί από αυτήν ο νους, θα αποκτήσει την αγάπη προς τον Θεό. Όπως η θύμηση της φωτιάς δεν θερμαίνει το σώμα, έτσι η πίστη χωρίς την αγάπη δεν προξενεί στην ψυχή τον φωτισμό της γνώσεως. Όπως το φως του ηλίου ελκύει τα υγιή μάτια, έτσι και η γνώση του Θεού ελκύει με φυσικό τρόπο τον καθαρό νου μέσω της αγάπης. Εκείνος που αγαπά τον Θεό, δεν μπορεί να μην αγαπήσει και κάθε άνθρωπο όπως τον εαυτό του, αν και τον δυσαρεστούν τα πάθη εκείνων που δεν έχουν ακόμη καθαρθεί. Γι’ αυτό και όταν βλέπει τη μετάνοια και τη διόρθωσή τους, νιώθει αμέτρητη και ανείπωτη χαρά. Εκείνος που βλέπει έστω και ίχνος μίσους στην καρδιά του προς τον οποιονδήποτε άνθρωπο για οποιοδήποτε σφάλμα, είναι ε...

  Τα λυπηρά που μας συμβαίνουν γίνονται ή για παιδαγώγησή μας, ή για την εξάλειψη παλιών αμαρτιών, ή για διόρθωση της τωρινής αμέλειάς μας, ή για αποτροπή μελλοντικών αμαρτιών. Εκείνος λοιπόν που συλλογίζεται ότι ο πειρασμός τού συνέβη για κάποιον από αυτούς τους λόγους, δεν αγανακτεί, όταν τον χτυπούν ή τον αδικούν ή του κάνουν κάποιο άλλο κακό. Καθώς μάλιστα συναισθάνεται τις αμαρτίες του, ούτε κατηγορεί εκείνον που του προξενεί τον πειρασμό, αφού, είτε μέσω αυτού είτε μέσω άλλου, όφειλε να πιει το ποτήρι της θείας δικαιοσύνης. Αντίθετα, στον Θεό αποβλέπει και τον ευχαριστεί για ό,τι επέτρεψε, και τον εαυτό του κατηγορεί και δέχεται πρόθυμα την παιδαγωγική δοκιμασία, όπως έκανε ο Δαβίδ με τον Σεμεΐ (Β’ Βασ. 16:5-13). Ο ασύνετος άνθρωπος, από την άλλη, ζητά συχνά από τον Θεό να ελεηθεί και να ελευθερωθεί από τα δεινά, όταν όμως έρχεται το έλεος, δεν το δέχεται, επειδή αυτό δεν είναι όπως εκείνος ήθελε, αλλά όπως το έκρινε συμφέρον ο Γιατρός των ψυχών. Γι’ αυτόν τον λόγο αδημονεί κ...

Ἡ Θεία Λειτουργία εἶναι τύπος τῆς διαχρονικῆς Θείας Λειτουργίας ποὺ τελεῖται στὸν οὐράνιο κόσμο καὶ περιγράφεται μερικῶς στὸ ἱερὸ λειτουργικὸ βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ θεολόγου. Ὁ τύπος ποὺ τελεῖται σήμερα ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία διὰ χειρῶν τῶν εἰδικῶν ἱερέων, ἐμπεριέχει πλῆθος ἀπὸ συμβολισμοὺς τοὺς ὁποίους ὀφείλει νὰ ξέρει ὁ πιστὸς ὥστε ὄχι ἁπλὰ νὰ παρακολουθεῖ ἀλλὰ νὰ μετέχει. Νὰ μυσταγωγεῖται μέσω αὐτῶν καὶ νὰ ὁδηγεῖται ὁ νοῦς του στὰ οὐράνια. Το θέμα τῆς Θείας Λειτουργίας, ποὺ εἶναι ἡ καρδιὰ τῆς ἐν ἁγίω Πνεύματι λατρείας τῆς Ὀρθοδοξίας, εἶναι τεράστιο. Ἐδῶ θὰ ἀρκεστοῦμε σὲ ἐλάχιστους ἀπὸ αὐτούς, ὅπως τοὺς καταγράφει ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής.Δηλαδὴ τί συμβολίζει τὸ κλείσιμο τῶν θυρῶν ποὺ γίνεται μετὰ τὸ Εὐαγγέλιο, τί ἡ εἴσοδος τῶν ἁγίων Μυστηρίων, τί ὁ θεῖος ἀσπασμός, τί τὸ θεῖο σύμβολο τῆς πίστεως, τί ἡ δοξολογία μὲ τὸν Τρισάγιο ὕμνο, καὶ τί ἡ Κυριακὴ προσευχὴ ποὺ μᾶς παρέδωσε ὁ ἴδιος ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. Τίνος σύμβολο εἶναι τὸ κλείσιμο τῶν θυρῶν. Τὸ...

Στην παρακάτω επιστολή που απευθύνει ο άγιος Μάξιμος ο ομολογητής προς τον κουβικουλάριο Ιωάννη, εξηγεί θεολογικά το γιατί ο Θεός επιτρέπει την εξουσία ανθρώπου επί άνθρωπο. Παρατίθεται εδώ επειδή αποτελεί την ορθόδοξη οπτική του θέματος και δίνει την ορθόδοξη απάντηση στις θεωρίες  του Wyclif για το dominium,που εξετάστηκαν αλλού. Να σημειωθεί ότι ο λόγος του αγίου Μαξίμου είναι θεολογικός και σε καμιά περίπτωση δεν εισάγει πολιτική θεωρία. Ι’. ΠΡΟΣ ΙΩΑΝΝΗΝ ΚΟΥΒΙΚΟΥΛΑΡΙΟΝ[i] Επειδή μου παραγγείλατε να σας γράψω τον λόγο για τον οποίο ο Θεός έκρινε δίκαιο ν’ αποφασίσει να ορίσει οι άνθρωποι να εξουσιάζονται από άλλους ανθρώπους, ενώ όλοι έχουν την ίδια φύση, και αποδεικνύει αυτή όλους, όσοι τη μετέχουν σύμφωνα με το απλό νόημά της, ομότιμους, θα πω σύμφωνα με τη δύναμή μου, χωρίς να κρύψω τίποτε, όσα έμαθα από σοφούς και μακαρίους άνδρες, περικόπτοντας για συντομία τα πολλά, όσα είναι ενδεχόμενο να λεχθούν για το θέμα. Λόγος αληθινός, όπως λένε, υπαγορεύει μυστικά...

Του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητού Ε΄ ΜΕΡΟΣ   Μετά ταύτα η αγία Παρθένος τους ευλόγησε για μίαν ακόμη φοράν και η καρδία της επλήσθη θείας παρηγορίας. Και ιδού, έλαβε χώραν η μεγαλειώδης και θαυμαστή άφιξις Χριστού του υιού και Θεού αυτής, συνοδευομένου από αναρίθμητες στρατιές αγγέλων και αρχαγγέλων, καθώς και από άλλα τάγματα, Σεραφίμ, Χερουβίμ και Θρόνους⋅ όλοι οι άγγελοι παρίσταντο ενώπιον του Κυρίου μετά φόβου, καθ’ όσον «όπου βασιλέως  παρουσία, και η τάξις παραγίγνεται». Η υπεραγία Θεοτόκος εγνώριζε όλα αυτά εκ των προτέρων, τα προσδοκούσε με ακράδαντον ελπίδα⋅ για τούτο έλεγε: «πιστεύω ότι όλες οι προς εμέ υποσχέσεις σου θα πραγματοποιηθούν». Ακολούθως είδαν και οι άγιοι Απόστολοι εμφανώς, είδαν έκπληκτοι την θεϊκήν του δόξαν, ο καθείς βέβαια αναλόγως της δυνατότητος αυτού. Η παρούσα έλευσις του Κυρίου ήταν μεγαλοπρεπεστέρα και φοβερωτέρα της πρώτης, καθ’ ότι τώρα ενεφανίσθη λαμπρότερος της αστραπής, αλλά και της επί του Θαβώρ Μεταμορφώσεώς του, εις την οποίαν ...

Του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητού Δ΄ ΜΕΡΟΣ   Απεχαιρέτισε τον Πέτρον και τον Παύλον καθώς και όλους τους λοιπούς, λέγοντας προς αυτούς: «Χαίρετε τέκνα, φίλοι και μαθηταί του υιού και Θεού μου. Είσθε μακάριοι, που έχετε κριθή άξιοι να γίνετε μαθηταί του ευλογητού και ενδόξου Κυρίου και Δεσπότου, ο οποίος σας ενεπιστεύθη την διακονίαν τοιούτων μεγίστων μυστηρίων και σας εξέλεξε συμμετόχους των διωγμών και των Παθών αυτού, για να σας αξιώση να γίνετε κοινωνοί και της δόξης και Βασιλείας του όπως σας το υπεσχέθη και το οικονόμησε ο ίδιος, ο Βασιλεύς της δόξης». Τους εξέθεσε δε μίαν τοιαύτην ευλογημένην διδασκαλίαν ανάλογον του ύψους της δόξης της και αφού ώρισε τις τελευταίες λεπτομέρειες σχετικώς με την κηδείαν και την ταφήν της, ύψωσε τα χέρια εις τον ουρανόν και ήρχισε να ευχαριστή τον Κύριον ως εξής: »Ευλογώ σε, τον Βασιλέα του παντός και μονογενή Υιόν του ανάρχου Πατρός, τον αληθινόν Θεόν εκ Θεού αληθινού, διότι ευδόκησες, ευαρεστών τον Πατέρα δι’ άφατον φιλανθρωπίαν ...

Του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητού Γ΄ ΜΕΡΟΣ Οι δε εκεί συγκεντρωμένοι πιστοί, αισθανόμενοι ότι εγγίζει η ώρα της εκδημίας της μητρός αυτών Παναγίας Παρθένου, εξέσπασαν εις λυγμούς. Έπεσαν εις το έδαφος και την ικέτευαν να μη τους αφήση ορφανούς.  Εάν όμως ήταν αναπόφευκτος η αναχώρησίς της από τον κόσμον αυτόν, να τους συνοδεύη εις το εξής με την Χάριν και τις πρεσβείες της. Η αγία Θεοτόκος ήνοιξε τότε το αμόλυντον καί  καθαρώτατον στόμα της και τους είπε: «Η ευδοκία του Υιού και Θεού μου επ’ εμέ⋅ «ούτός μου Θεός και δοξάσω αυτόν⋅ Θεός του Πατρός μου και υψώσω αυτόν» ( Εξοδ. ιε , 2). Αυτός είναι ο Υιός μου, ο οποίος κατά σάρκα εγεννήθη από εμέ, όμως πατήρ αυτού είναι ο Θεός, ο και της μητρός αυτού δημιουργός. Για τούτο ποθώ να πορευθώ προς αυτόν, ο οποίος χορηγεί εις πάντας το είναι και την ζωήν. Παρ’ όλον δε που θα υπάγω εκεί πλησίον του, δεν θα παύσω να παρακαλώ και να πρεσβεύω υπέρ υμών και υπέρ πάντων των χριστιανών και του κόσμου παντός, ούτως ώστε ο φιλάνθρω...

Του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητού Β΄ ΜΕΡΟΣ Όταν ετελείωσε την ικεσίαν και την ευχαριστίαν της, πλημμυρισμένη όλη από Θεόν επέστρεψε εις την Σιών. Ευθύς αμέσως ο Κύριος απέστειλε επί νεφέλης τον ευαγγελιστήν και Θεολόγον Ιωάννην, καθ’ ότι η αγία Παρθένος είχε μεγάλην επιθυμίαν να τον ιδή, δεδομένου ότι ο Κύριος τους είχε συνδέσει δι’ υιοθεσίας. Η εξ όλων των γυναικών υπερευλογημένη καθώς τον είδε εχάρη ακόμη περισσότερον και εζήτησε να προσευχηθούν. Μετά την ευχήν η αγία και αειπάρθενος Βασίλισσα ανεκοίνωσε εις τον Ιωάννην και εις τις εκεί παρευρισκόμενες παρθένους το νέον μήνυμα του αρχαγγέλου που αφορούσε την μετάθεσίν της και τους έδειξε τον κλάδον του φοίνικος τον οποίον παρέλαβε από αυτόν. Παρήγγειλε να ετοιμάσουν τον οίκον της, να ανάψουν λαμπάδες και να θυμιάσουν, διότι τον είχε ήδη διακοσμήσει ως άλλον νυμφικόν θάλαμον εις τον οποίον θα υπεδέχετο τον αθάνατον Νυμφίον, τον παντευλόγητον Υιόν της, τον οποίον προσδοκούσε με μίαν ακατάσχετον ελπίδα. Όταν όλα ετακτοποιή...

Του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητού Α΄ ΜΕΡΟΣ        Τώρα με την Χάριν της θα ομιλήσωμε περί της εξόδου και της Μεταστάσεως αυτής από τον παρόντα κόσμον εις την αιώνιον Βασιλείαν του Υιού της. Είναι όντως φαιδρά και χαρμόσυνος για την ακοήν των φιλοθέων η τοιαύτη διήγησις.  Όταν, λοιπόν, ο Χριστός, ο Θεός μας, ευδόκησε να μεταθέση την παναγίαν και πανάμωμον μητέρα του από τον κόσμον αυτόν εις την Βασιλείαν του, προκειμένου να λάβη τον άφθαρτον στέφανον των υπερφυών αγώνων και αρετών της, να την τοποθετήση θεομητροπρεπώς «εκ δεξιών του, περιβεβλημένην με πορφύραν και πεποικιλμένην εν ιματισμώ διαχρύσω» (Ψαλμ. μδ , 12) και να την ανακηρύξη Βασίλισσαν πάντων των κτισμάτων, οδηγών αυτήν εις το εσώτερον του καταπετάσματος και εγκαθιστών εις τα επουράνια Άγια των Αγίων, της εγνωστοποίησε εκ των προτέρων την ένδοξον αυτής μετάστασιν. Απέστειλε πάλιν εις αυτήν τον αρχάγγελον Γαβριήλ για να της αναγγείλη την ένδοξον εκδημίαν της, καθώς άλλοτε την θαυμαστήν ...