ΣΑΛΠΙΣΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Κάποτε ο αββάς Αγάθων πήγαινε στη πόλη για να πουλήσει το εργόχειρό του και να προμηθευτεί λίγο ψωμί για τη συντήρησή του. Κοντά στην αγορά βρήκε έναν φτωχό και ανάπηρο γέρο. -Για όνομα του Θεού, αββά, άρχισε τα παρακάλια ο γέρος μόλις είδε τον όσιο. Μη μ’αφήσεις κι εσύ αβοήθητο και τον δυστυχή! Πάρε με κοντά σου. Ο αββάς Αγάθων τον έβαλε να καθίσει δίπλα του, εκεί που άπλωσε τα καλάθια του για να τα πουλήσει. -Πόσα λεπτά πήρες, αββά; τον ρώτησε ο γέρος μόλις πούλησε το πρώτο καλάθι. -Τόσα, του απάντησε ο όσιος -Καλά είναι! Δεν μου αγοράζεις όμως μια μικρή πίττα; Έτσι για να δείς καλό. Έχω από χτες το βράδυ να φάω. -Μετά χαράς, είπε ο όσιος και του εκπλήρωσε την επιθυμία. Σε λίγο του ζήτησε φρούτα, ύστερα ένα γλυκό. Έτσι κάθε καλάθι που πουλούσε, ξόδευε χρήματα χάριν του φτωχού αναπήρου. Έδωσε όλα τα καλάθια και όλα τα χρήματα χωρίς να του μείνει για τον εαυτό του τίποτε. Και το σπουδαιότερο είναι ότι το έκανε αυτό με μεγάλη προθυμία, ενώ ήξερε πως ε...

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας) « Εκάλεσεν αυτούς»  Στο σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα ο Χριστός προσκαλεί τους τέσσερις πρώτους μαθητές να Τον ακολουθήσουν, τον Πέτρο και τον Ανδρέα αλλά και τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, τους αδελφούς. Στα ιερά Ευαγγέλια δυό φορές φαίνεται να καλεί ο Χριστός τους μαθητές αυτούς. Η πρώτη κλήση ήταν δοκιμαστική, ενώ η δεύτερη οριστική και γίνεται στο χρονικό διάστημα που ο Ιωάννης ο Βαπτιστής είχε δολοφονηθεί από τον Ηρώδη. Η σημερινή κλήση που περιγράφεται στο ανάγνωσμα είναι η δεύτερη, που όπως είπαμε είναι και η οριστική. Η ποιότητα ζωής των Αποστόλων Τι άνθρωποι ήταν αυτοί οι ψαράδες που κάλεσε ο Κύριος για να γίνουν μαθητές του; Ήταν άνθρωποι ταπεινοί, αγράμματοι και αφανείς κοινωνικά. Δεν ανήκαν στην τάξη των Φαρισσαίων και των νομικών. Ο Βασίλειος ο Σελευκείας παρατηρεί: «ζητώντας ο Κύριος ανθρώπους να παιδεύσουν την οικουμένη παρέβλεψε πόλεις, δήμους και βασιλείες. Απεστράφη τους ανθρώπους του πλού...

Ομιλία  του  Γέρωντος Μωυσή, Όρος Σινά 

Ο μακαριστός Γέρων Ιωσήφ Βατοπαιδινός (+2009) εξηγεί πώς η φιλοπονία, η υπομονή και η ολόψυχη αποδοχή της άσκησης, που είναι απαραίτητα στοιχεία του πνευματικού αγώνα, οδηγούν, μέσω της στενής και τεθλιμμένης οδού του Χριστού και των μαρτύρων και ομολογητών της Εκκλησίας μας, στον αγιασμό. ΠΗΓΗ

Ἁγίου Ἰσαὰκ τοῦ Σύρου «Ὁ Κύριος βρίσκεται κρυμμένος μέσα στὶς ἐντολές, τὶς ὁποῖες ὁ Ἴδιος παρέδωσε, καὶ ἀποκαλύπτεται σ’ αὐτοὺς ποὺ Τὸν ζητοῦν. Ὅ,τι εἶναι ἀκριβῶς ἕνα αἰσθητὸ σπίτι, ἐν σχέσει πρὸς τὸν κοινὸ ἀτμοσφαιρικὸ ἀέρα, εἶναι ὁ λογικὸς νοῦς ἀναφορικὰ μὲ τὴν θεία χάρη. Ὅσο ἀφαιρεῖς ὕλη ἀπὸ τὸν χῶρο τῆς οἰκίας ἐπὶ τοσούτον πληροῦται ἀπὸ τὸν ἀτμοσφαιρικὸ ἀέρα. Καὶ ἀντιθέτως, ὅσον προσθέτεις ὕλη στὸ χῶρο τῆς οἰκίας τόσο περισσότερο ὁ ἀτμοσφαιρικὸς ἀέρας ὑποχωρεῖ. Κάτω ἀπὸ τὴν λέξη ὕλη οἴκου ἐννοοῦμε τὰ οἰκιακὰ σκεύη καὶ τὶς τροφές, καὶ μὲ τὶς λέξεις ὕλη τοῦ νοῦ ἐννοοῦμε τὴν κενοδοξία καὶ τὴν ἡδονή. Ὅσο, λοιπὸν ἀποβάλλεται ἡ κενοδοξία καὶ ἡ ἡδονή, τόσο περισσότερο πληροῦται ἡ καρδιά μας ἀπὸ τὴν χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μὲ τὴν ἐργασία τῶν ἐντολῶν Του» ΠΗΓΗ

ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ Μητροπολίτης Νεαπόλεως καὶ Σταυρουπόλεως Βαρνάβας      Ἀφοῦ τὴν προηγούμενη Κυριακὴ εἴδαμε ποιοὶ ἦταν οἱ Δώδεκα Ἀπόστολοι, αὐτὴ τὴν Κυριακή, στὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα, ὁ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος (4, 18-23) μᾶς περιγράφει πῶς ἀκριβῶς ἀπηύθυνε ὁ Ἰησοῦς τὴν κλήση στοὺς πρώτους μαθητὲς καὶ πῶς ἀνταποκρίθηκαν ἐκεῖνοι. Βλέπουμε λοιπὸν δυὸ ζευγάρια ἀδελφῶν, τὸν Ἀνδρέα μὲ τὸν Πέτρο ἀπὸ τὴ μιά, καὶ τὸν Ἰάκωβο μὲ τὸν Ἰωάννη ἀπὸ τὴν ἄλλη, ψαράδες ὅλοι τους, νὰ δέχονται τὴν πρόσκληση τοῦ Κυρίου καὶ νὰ μὴν τὴν προσπερνοῦν. Νὰ τὸν ἀκοῦν νὰ τοὺς καλεῖ, κι ἐκεῖνοι νὰ παρατοῦν μεμιᾶς τὰ δίχτυά τους καὶ νὰ Τὸν ἀκολουθοῦν. Ἀναμφίβολα, ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ θὰ εἶχε κάτι τὸ σαγηνευτικὸ κατὰ τὴ στιγμὴ τῆς συνάντησής τους. Αὐτὸ τὸ φανερώνουν καὶ ἄλλες περιπτώσεις ἀνθρώπων ποὺ πρωτοσυνάντησαν τὸν Ἰησοῦ: καθηλώθηκαν ἀπὸ τὴ μορφή Του καὶ ἔνιωσαν ὅτι κάτι ξεχωριστὸ διέθετε. Ἡ ἠρεμία τοῦ παρουσιαστικοῦ Του, ἡ γαλήνη ἀλλὰ καὶ ἡ βαθιὰ σοφία ποὺ ἐξέπεμπαν οἱ λόγοι Του, ἡ στέρ...

Η κατάργηση των οκτώ παθών ας γίνεται με τον εξής τρόπο: 1.    Με την εγκράτεια καταργείται η γαστριμαργία. 2. Με τον θείο πόθο και την επιθυμία των μελλόντων αγαθών καταργείται η πορνεία. 3. Με την συμπάθεια προς τους φτωχούς καταργείται η φιλαργυρία. 4.  Με την αγάπη και την καλοσύνη προς όλους καταργείται η οργή. 5.   Με την πνευματική χαρά καταργείται η κοσμική λύπη. 6. Με την υπομονή, την καρτερία και την ευχαριστία προς τον Θεό καταργείται η ακηδία. 7.  Με την κρυφή εργασία των αρετών και την συνεχή προσευχή με συντριβή καρδιάς, καταργείται η κενοδοξία. 8.   Με το να μην κρίνει κανείς τον άλλο, η να τον εξευτελίζει, όπως έκανε ο αλαζόνας Φαρισαίος, αλλά να νομίζει τον εαυτό του τελευταίο από όλους καταργείται η υπερηφάνεια. Έτσι λοιπόν αφού ελευθερωθεί ο νους από τα παραπάνω πάθη και ανυψωθεί στο Θεό, ζει από εδώ τη μακάρια ζωή και δέχεται τον αρραβώνα του Αγίου Πνεύματος. Και όταν φύγει από εδώ, έχοντ...

   Οι εμφανίσεις του Αναστάντος Κυρίου που μαρτυρούνται μέσα στην Καινή Διαθήκη έχουν διπλό σκοπό, αφενός μεν για να βεβαιωθούν και πειστούν πέραν πάσης αμφιβολίας οι μαθητές ότι ο Κύριος «ανέστη όντως» και αφετέρου να λάβουν από τον ίδιο τον Αναστάντα Κύριο την εντολή, αλλά και τη δύναμη να κηρύξουν στα πέρατα της οικουμένης το ευαγγέλιο.      Η εορτή της Πεντηκοστής είναι η πρώτη και μεγάλη μέρα των εσχάτων, η πρώτη μέρα της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου μας, η απόλαυση του Αγίου Πνεύματος που μας οδηγεί στην γνώση της αιωνίου ζωής, στην γνώση της αγάπης και της λατρείας του Αγίου Τριαδικού Θεού, του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.  Αυτήν την αγάπη του Αγίου Τριαδικού Θεού, βιώνουν τα παιδιά τα οποία από μικρή ηλικία μαθαίνουν στον Εκκλησιασμό και στην Θεία λατρεία, αναζητώντας τον τρόπο της Λατρείας και Δοξολογίας του Θεού.   Τα παιδιά έχοντας την αγνότητα, βιώνουν ποιο έντονα την Παρουσία του Θεού, αλλά είναι κα...

Ο ΑΒΒΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ με μερικούς ακόμη αδελφούς πήγαιναν να επισκεφθούν κάποια πολύ μακρινή σκήτη. Περπατώντας νυχτωθήκανε κι ο μοναχός που τους είχαν δώσει για οδηγό έχασε τον δρόμο. Οι αδελφοί το κατάλαβαν και ρώτησαν τον Γέροντα ιδιαιτέρως: – Τί πρέπει να κάνουμε τώρα, Αββά; Αν εξακολουθήσουμε να προχωρούμε, κινδυνεύουμε να χαθούμε σ’ αυτήν εδώ την απέραντή έρημο. – Αν δείξουμε πως καταλάβαμε ότι έχασε τον δρόμο, θα ντραπεί και θα στενοχωρεθεί ο αδελφός, είπε ο αγαθός Γέροντας. Θα προφασιστώ καλύτερα πώς είμαι κουρασμένος και δεν μπορώ να περπατήσω άλλο και ας μείνουμε εδώ να ξημερώσει. Έτσι κι έκανε, για να μην λυπήσει τον αφηρημένο οδηγό τους. ΚΑΠΟΙΟΣ Αναχωρητής έμενε στην σκήτη, προτού εγκατασταθεί εκεί ο Όσιος Ποιμήν με τους τέσσερις αδελφούς του. Ήταν καλός Πνευματικός και πολλοί Χριστιανοί από τις γύρω πόλεις πήγαιναν σ’ αυτόν να εξομολογηθούν και να πάρουν τις συμβουλές του. Αφ’ ότου όμως έμεινε ο Όσιος Ποιμήν στην σκήτη, άφησαν οι άνθρωποι τον Αναχωρητή κα...

    Κάποιος γέροντας, καθαρός και άγιος, κάθε φορά που λειτουργούσε, έβλεπε αγγέλους δεξιά κι αριστερά του. Αυτός είχε παραλάβει την τάξη της λειτουργίας από τους αιρετικούς, κι επειδή ήταν άπειρος στα θεία δόγματα, έλεγε τις ευχές της αναφοράς με απλότητα και ακακία, χωρίς να ξέρει ότι τις λέει εσφαλμένα. Κάποτε όμως, από οικονομία Θεού, τον επισκέφθηκε ένας αδελφός που γνώριζε καλά τα θεία δόγματα. Ο αδελφός ήταν διάκονος, κι έτυχε να παρευρεθεί την ώρα που ο γέροντας λειτουργούσε. Διαπίστωσε λοιπόν το λάθος και του είπε: Αυτά που λες, πάτερ, στη λειτουργία δεν είναι της ορθοδόξου πίστεως. Ο γέροντας όμως, επειδή έβλεπε την ώρα εκείνη αγγέλους, δεν έδωσε προσοχή στα λόγια του. Μα ο διάκονος επέμενε να ελέγχει την κακοδοξία: Σφάλλεις, καλόγερε. .Η Εκκλησία δεν τα παραδέχεται αυτά. Τότε ο γέροντας, βλέποντας την επιμονή του διακόνου, ρώτησε σε κάποια λειτουργία τους αγγέλους που τον παράστεκαν: Τι είναι αυτά που μου λέει ο διάκονος; Καλά σου λέει, απάν...

   Είχαν επιχειρήσει πολλοί να εισαγάγουν καινούργιες διδασκαλίες, αλλά απέτυχαν. Κι όχι με δώδεκα ανθρώπους, μα με πολύ πλήθος. Ο Θευδάς κι ο Ιούδας1 π.χ. έχοντας ολόκληρες μάζες ανθρώπων χάθηκαν μαζί με τους οπαδούς των. Ο φόβος εκείνος θα ήταν αρκετός να τους διδάξει. Αλλά ας υποθέσουμε ότι περίμεναν να κυριαρχήσουν. Με ποιες ελπίδες θα έμπαιναν σε τέτοιους κινδύνους, αν δεν απέβλεπαν στα μέλλοντα αγαθά; Τι κέρδος προσδοκούσαν με το να οδηγήσουν όλους στον μη αναστάντα, καθώς ισχυρίζονται οι εχθροί; Αν τώρα άνθρωποι που πίστεψαν στη βασιλεία των ουρανών και στα αμέτρητα αγαθά δύσκολα δέχονται να κινδυνέψουν, πώς εκείνοι θα υπέμεναν τα πάνδεινα ματαίως ή μάλλον για κακό τους; Γιατί αν δεν έγινε η Ανάσταση, που έγινε, κι ο Χριστός δεν ανέβηκε στον ουρανό, τότε προσπαθώντας να τα πλάσουν όλα αυτά και να πείσουν τους άλλους, έμελλαν οπωσδήποτε να προκαλέσουν την οργή του Θεού και να περιμένουν μύριους κεραυνούς απ' τον ουρανό. Άλλωστε κι αν ακόμη είχαν μεγάλη προθυμία ό...

 Ρωτάνε όμως πολλοί: Γιατί μόλις αναστήθηκε να μη φανερωθεί αμέσως στους Ιουδαίους; Αυτός ο λόγος είναι περιττός. Αν υπήρχε ελπίδα να τους ελκύσει στην πίστη, δεν θ' αμελούσε να φανερωθεί σε όλους. Αλλά ότι δεν υπήρχε τέτοια ελπίδα το απέδειξε η ανάσταση του Λαζάρου: Αν και ήταν ήδη τέσσερις μέρες νεκρός και είχε αρχίσει να μυρίζει και να σαπίζει, τον ανέστησε μπροστά στα μάτια όλων. Παρά ταύτα, όχι μόνο δεν ελκύσθηκαν στην πίστη, αλλά και εξαγριώθηκαν εναντίον του Χριστού, ώστε ήθελαν να σκοτώσουν κι Αυτόν και τον Λάζαρο. Αφού λοιπόν άλλον ανέστησε και όχι μόνο δεν πίστεψαν, αλλά και εξαγριώθηκαν εναντίον του, αν ο ίδιος μετά την Ανάστασή του τους φανερωνόταν, δεν θα εξαγριώνονταν πολύ περισσότερο τυφλωμένοι από το μίσος και την απιστία τους; Αλλά για ν' αφοπλίσει τον άπιστο από κάθε αμφιβολία, όχι μόνο σαράντα ολόκληρες ήμερες εμφανιζόταν στους μαθητάς του και έτρωγε μάλιστα μαζί τους, αλλά παρουσιάσθηκε και σε πάνω από πεντακόσιους αδελφούς, δηλ. σε πλήθος ολόκληρο. ...

Εμπειρίες απο τον Άγιο  Πορφύριο  Αντί άλλης Πασχάλιας ευχής, θα σας μεταφέρω τα χαρμόσυνα αναστάσιμα βιώματα του μακαριστού γέροντα Πορφυρίου, όπως τα έζησα μια Τρίτη Διακαινησίμου στο κελλάκι του. Πήγα να τον δω σαν γιατρός. Μετά την καρδιολογική εξέταση και το συνηθισμένο καρδιογράφημα με παρεκάλεσε να μη φύγω. Κάθισα στο σκαμνάκι κοντά στο κρεβάτι του. Έλαμπε από χαρά το πρόσωπό του. Με ρώτησε: - Ξέρεις το τροπάριο που λέει: «Θανάτου εορτάζομεν νέκρωσιν…»; - Ναι γέροντα, το ξέρω. - Πες το. Άρχισα γρήγορα-γρήγορα. «Θανάτου εορτάζομεν νέκρωσιν, άδου την καθαίρεσιν, άλλης βιοτής, της αιωνίου, απαρχήν. Και σκιρτώντες υμνούμεν τον αίτιον, τον μόνον ευλογητόν των πατέρων και υπερένδοξον». - Το κατάλαβες; - Ασφαλώς το κατάλαβα. Νόμισα πως με ρωτάει για τη ερμηνεία του. Έκανε μια απότομη κίνηση του χεριού του και μου είπε: - Τίποτε δεν κατάλαβες, βρε Γιωργάκη! Εσύ το είπες σαν βιαστικός ψάλτης… Άκου τι φοβερά πράγματα λέει αυτό το τροπάριο: Ο Χριστός με...

  Η πλάνη πάντα αυτοκαταστρέφεται και, παρόλο που δεν το θέλει, στηρίζει σε όλα την αλήθεια. Πρόσεξε: Έπρεπε ν' αποδειχθεί ότι ο Χριστός πέθανε και τάφηκε και αναστήθηκε. Ε, λοιπόν όλα αυτά τα κατοχυρώνουν οι ίδιοι οι εχθροί! Εφ' όσον έφραξαν με τον βράχο και σφράγισαν και φρούρησαν τον τάφο, δεν ήταν δυνατό να γίνει καμιά κλοπή. Αφού όμως δεν έγινε κλοπή και εν τούτοις ο τάφος βρέθηκε άδειος, είναι ολοφάνερο και αναντίρρητο ότι αναστήθηκε. Είδες πως και μη θέλοντας στηρίζουν την αλήθεια; Αλλά και πότε θα τον έκλεβαν οι μαθηταί; Το Σάββατο; Μα αφού δεν επιτρεπόταν από τον νόμο να κυκλοφορήσουν. Κι αν υποθέσουμε ότι θα παραβίαζαν τον νόμο του Θεού, πώς θα τολμούσαν αυτοί οι τόσο δειλοί να βγουν έξω απ' το σπίτι; Και με ποιο θάρρος θα ριψοκινδύνευαν για ένα νεκρό; Προσμένοντας ποιαν ανταπόδοση; Ποιαν αμοιβή; Και στ' αλήθεια, πού στηρίζονταν; Στη δεινότητα του λόγου τους; Αλλά ήταν απ' όλους αμαθέστεροι. Στα πολλά τους πλούτη; Αλλά δεν είχαν ούτε ραβδί ούτε υ...

Ἅγιος Ἰγνάτιος Brianchaninov (Ἐπίσκοπος Καυκάσου καί Μαύρης Θάλασσας) Ψυχὴ ὅλων τῶν ἀσκήσεων, ποὺ γίνονται γιὰ τὸν Κύριο, εἶναι ἡ προσοχή. Δίχως προσοχή, ὅλες αὐτὲς οἱ ἀσκήσεις εἶναι ἄκαρπες, νεκρές. Ὅποιος ποθεῖ τὴ σωτηρία του πρέπει νὰ μάθει νὰ προσέχει ἄγρυπνα τὸν ἑαυτό του, εἴτε ζεῖ στὴ μόνωση εἴτε ζεῖ μέσα στὸν περισπασμό, ὁπότε καμιὰ φορά, καὶ χωρὶς νὰ τὸ θέλει, παρασύρεται ἀπὸ τὶς συνθῆκες. Ἂν ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ γίνει τὸ ἰσχυρότερο ἀπ’ ὅλα τ’ ἄλλα αἰσθήματα τῆς καρδιᾶς, τότε πιὸ εὔκολα θὰ προσέχουμε τὸν ἑαυτό μας, τόσο στὴν ἡσυχία τοῦ κελιοῦ μας ὅσο καὶ μέσα στὸν θόρυβο ποὺ μᾶς κυκλώνει ἀπὸ παντοῦ. Στὴ διατήρηση τῆς προσοχῆς πολὺ συμβάλλει ἡ συνετὴ μετρίαση τῆς τροφῆς, ποὺ μειώνει τὴ θέρμη τοῦ αἵματος. Ἡ αὔξηση αὐτῆς τῆς θέρμης ἀπὸ τὰ πολλὰ φαγητά, ἀπὸ τὴν ἔντονη σωματικὴ δραστηριότητα, ἀπὸ τὸ ξέσπασμα τῆς ὀργῆς, ἀπὸ τὸ μεθύσι τῆς κενοδοξίας καὶ ἀπὸ ἄλλες αἰτίες προκαλεῖ πολλοὺς λογισμοὺς καὶ φαντασιώσεις, δηλαδὴ τὸν σκορπισμὸ τοῦ νοῦ. Γι’ αὐτὸ οἱ ἅγιοι πατέρες σ’...

  Οδεύοντας προς διακόνημα ο Πατήρ Παλαμάς συνάντησε στον δρόμο του έναν μοναχό . Του ζήτησε αν έχει , να του δώσει λίγο λάδι για να μπορέσει να ανάψει το καντηλάκι του έστω για εκείνο το βράδυ. Ο Πατήρ Παλαμάς προθυμοποιήθηκε να του δώσει το μισό απο το δοχείο που είχε μαζί του . Μόλις γέμισε το δοχείο του μοναχού , διαπίστωσαν ότι και το δοχείο του  Πατήρ Παλαμά παρέμεινε γεμάτο . Απίστευτο κι όμως αληθινό .... για ψυχές που βιώνουν την ταπεινότητα εν καθαρή καρδία.... ΠΗΓΗ

Ιωήλ Φραγκάκος (Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας) ‹‹Ος αν θέλῃ εν υμίν είναι πρώτος, έσται πάντων δούλος›› Η τελευταία πορεία του Χριστού στα Ιεροσόλυμα ήταν δραματική όχι μόνο γι’ αυτόν, αλλά και για κείνους που τον ακολουθούσαν. ‹‹Ήσαν εν τη οδώ αναβαίνοντες εις Ιεροσόλυμα›› (Μαρκ. 10,32). Ο Χριστός προπορευόταν και ακολουθούσαν φοβισμένοι οι μαθητές. Ο Κύριος, όσο πλησιάζει το πάθος του, τόσο πιο συχνά ομιλεί στους μαθητές γι’ αυτό και για το θάνατό του. Τους μίλησε για το ποτήριο του θανάτου και για το βάπτισμα του αίματος. Τους έκανε σαφές πως η πορεία τους θα έχει πολλές ομοιότητες με τη δική Του κατάληξη στη ζωή. Οι μαθητές φοβούνται. Μέχρι τώρα δεν είχαν περάσει κανένα μαρτύριο. Σ’αυτες τις δραματικές στιγμές δύο μαθητές Του Του ζητούσαν πρωτοκαθεδρίες, πράγμα που ανάγκασε το Χριστό να τους πει πως όποιος θέλει να είναι πρώτος, οφείλει να είναι διάκονος και δούλος όλων. Η ταπείνωση του Χριστού Ο Χριστός, ‹‹ο βασιλεύς των επουρανίων δυνάμεων››,...