Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς
Οι Δέκα Εντολές (Ἔξοδος Κ´, 1-18)
Ερμηνεία
Κείμενο: Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς,
Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης (14ος αι.)
Απόδοση στη νεοελληνική γλώσσα: (+) Χριστόδουλος,
Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος
9. Ου ψευδομαρτυρήσεις κατά του πλησίον σου
μαρτυρίαν ψευδή.
Να μην
συκοφαντήσεις, για να μην εξομοιωθείς μ ἐκεῖνον
που παλιά (στην αρχή της ανθρώπινης ζωής) εσυκοφάντησε στην Εύα τον Θεό, και
γίνεις καταραμένος όπως εκείνος. Αλλά μάλλον πρέπει, αν τούτο δεν θα κάνει κακό
στους πολλούς, να σκεπάζεις τα κακά του διπλανού σου (που μοιάζουν με πτώμα),
για να μοιάσεις όχι του Χαμ, αλλά του Σημ και του Ιάφεθ, και να κερδίσεις την
ευλογία.
10. Ουκ επιθυμήσεις πάντα όσα τω πλησίον σου
εστι.
Να μην
(επιθυμήσεις να αρπάξεις) τίποτα ξένο, που ανήκει στον διπλανό σου. Ούτε κτήμα,
ούτε χρήμα, ούτε δόξα, ούτε τίποτε από όσα ανήκουν στον πλησίον σου. Γιατί η
επιθυμία (των ξένων πραγμάτων) αφού γεννηθεί στην ψυχή, γεννάει αμαρτία. Η δε
αμαρτία αμα γίνει, φέρνει τον θάνατο. Συ δε, όταν θα μένεις ξένος προς την
επιθυμία των πραγμάτων του άλλου, θα κατορθώσεις να μείνεις μακρυά και από την
αρπαγή, που έχει σαν αίτιο την πλεονεξία.
Συ μάλιστα
πρέπει (όχι μόνο να μην βάζεις στο μάτι του διπλανού σου τα καλά, αλλά) και από
τα δικά σου να δίνεις σε αυτόν που ζητά, και να ελεείς, όσο μπορείς, αυτόν που
έχει την ανάγκη σου, και να μην διώξεις αυτόν που σου ζητάει δανεικά. Και αν
βρεις κάτι που χάθηκε, να το δώσεις στον κύριό του, έστω κι αν αυτός είναι από
τους πιο μεγάλους σου εχθρούς. Γιατί με τον τρόπο τούτο και θα αγαπήσετε, και
θα νικήσεις εσύ το κακό με την βοήθεια του καλού, όπως ο Χριστός σε διατάζει.